|
Wat is het?
In Nederland komen
verschillende soorten wespen voor. De belangrijkste stekende soort is
de
overbekende gewone wesp die in de zomermaanden op zoetigheid afkomt. De
gewone
wesp behoort tot de familie van de plooivleugelwespen (Vespidiae).
Wanneer
steken
wespen?
Wespen zijn vrij agressief en kunnen wanneer zij in het nauw
komen tot steken overgaan. Omdat hun angels geen ‘weerhaakjes’ hebben
kunnen
zij herhaaldelijk steken.
Waar
wordt het gif
gemaakt?
Het wespengif wordt geproduceerd in twee spiraalvormige
gifkliertjes die uitkomen in een ‘gifzakje’. Aan dit gifzakje is de
scherpe
angel verbonden. De vlijmscherpe angel kan makkelijk de menselijke huid
doorboren, waarna gif in het huidweefsel wordt gespoten.
Wespengif bevat veel verschillende werkzame stoffen. Het
bevat ondermeer histamine, serotonine, wespenkinine, fosfolipase,
hyaluronidase
en antigen5. Het is aangetoond dat de opbouw van het
hyaluronidase-molecuul
specifiek is voor elke wespensoort.
Wat zijn de effecten van een wespensteek?
Plaatselijke
toxische effecten:
door de steek ontstaat een scherpe, brandende pijn. Vrijwel
direct ontstaat roodheid en zwelling van de huid die in de minuten na
de steek
verder toeneemt. Na enkele uren neemt de zwelling weer af en de
afwijking
verdwijnt volledig.
Uitgebreide toxische
effecten:
Wanneer iemand door veel wespen tegelijk gestoken wordt
ontstaat door de grote hoeveelheid gif een lage bloeddruk, ernstige
hoofdpijn
of zelfs shock. Als er sprake is van zeer veel wespensteken kan de
wespenaanval
fataal aflopen.
Allergische reactie:
Bij een allergische reactie is er naast de ‘gewone’ toxische reactie
op het gif ook nog een door het afweersysteem opgewekte reactie op een
of meer
componenten van het gif. Hierbij is dus niet de hoeveelheid gif
bepalend voor
de verschijnselen (zoals bij de toxische reactie) maar het al dan niet
aanwezig
zijn van een overgevoeligheid voor een bestanddeel ervan. Eén
steek kan dus al
voldoende zijn voor ernstige ziekteverschijnselen.
De
allergische
reactie
kan lokaal zijn: er is dan sprake van
een veel groter gebied van roodheid en zwelling dan bij de toxische
reactie
alleen. Deze extra zwelling houdt ook langer aan dan anders. Bij een
systemische (algehele) allergische reactie kunnen reacties optreden die
varieren van galbulten over het gehele lichaam tot oedeem in de
keelholte en
zelfs een snelle pols, lage broeddruk en uiteindelijk een shocktoestand
waarbij
mensen kunnen overlijden.
Wat
moet ik doen na een wespensteek?
- Koel de plek
met
natte
doeken,
een coolpack of een washandje
met enkele ijsblokjes erin.
- Krab of
wrijf niet.
- Bij zeer
heftige
pijn
kan
eventueel een pijnstillende crème
op de plek worden gesmeerd.
- Bij steken
in de
mond of
keelholte: ga direct naar de
huisarts!
- Bij
uitgebreide
huidreacties,
snelle pols, algemene malaise
of een voorgeschiedenis van ernstige allergische reacties: ga direct
naar de
huisarts!
- Aan
mensen
die
bekend
zijn met ernstige allergische reacties
op wespengif kan door de arts een adrenaline bevattende spuitpen worden
voorgeschreven. Na een wespensteek kan het slachtoffer zichzelf met dit
apparaatje adrenaline toedienen, waardoor de allergische reactie
(deels) wordt
tegengehouden. Deze behandeling geeft het slachtoffer meer tijd om
vervolgens adequate
medische hulp te zoeken.
Hoe
voorkóm ik wespensteken?
- Sla niet naar wespen die U naderen.
- Gebruik in een gebied met veel wespen
geen
zoetigheid of
alcoholische dranken. Doe geen parfum op.
- Maak nadat kinderen zoetigheden hebben
gegeten
(ijsjes
bijvoorbeeld) handen en gezicht goed schoon en vervang kleding waar
zoetigheid
op gemorst is.
- Drink niet zonder rietje uit flesjes of
blikjes.
- Zet geen met limonade gevulde
wespenvallen
vlak bij
de
plek
waar U verblijft.
|
