Wat
is
candida?
Candida is een familie van gisten die kunnen voorkomen op de huid en de
slijmvliezen. De meest voorkomende Candida soort is de candida albicans. Vrijwel iedereen
draagt van nature candida albicans
met zich mee, zowel op de huid en de slijmvliezen als in de darmen. Pas
als de hoeveelheid gisten op bepaalde delen van de huid of slijmvliezen
zo groot wordt dat een ontsteking ontstaat wordt van een
candidainfectie, candidiasis of candidose gesproken. Meestal is dat in
situaties van verminderde weerstand.
Hoe
ziet
een
candidose van de mond eruit?
Bij meer dan de helft van de bevolking komt candida albicans in de mond
voor. Deze aanwezigheid van gisten hoeft geen klachten te geven.
Wanneer de candida zich echter sterk kan vermenigvuldigen kunnen
wél problemen ontstaan. 
- Een
candida
infectie
van de mond kan zich uiten door kleine witte plekjes op de
slijmvliezen, de tong en het tandvlees. Deze witte plekken kunnen door
stevig wrijven worden verwijderd. Dit laat dan pijnlijk, schraal plekje
achter. Deze vorm wordt acute pseudomembraneuze candidiasis genoemd.
- Soms
staan
de
witte plekken niet op de voorgrond, maar rode gladde afwijkingen van de
tong en de slijmvliezen. Deze vorm van candidiasis is vaak bijzonder
pijnlijk.
- Een
candidainfectie
kan ook ontstaan 'bovenop' een andere aandoening van de
mondholte zoals bijvoorbeeld lichen planus, kloofjestong, haartong of
leukoplakie (een voorstadium van kanker in de mond).
- Candida
kan
zich
ook vestigen in de mondhoeken. Dit wordt ook wel mondhoekeczeem
of perlèche
genoemd.
Hoe
ontstaat
een candidainfectie van de mond?
De candidagist die in kleine hoeveelheden geen klachten geeft kan zich
gaan uitbreiden als de omstandigheden daar gunstig voor zijn. In zijn
algemeenheid gaat het dan om een verminderde weerstand door een lokaal
probleem in de mond of een verminderde algemene weerstand.
Voorbeelden van systemische oorzaken zijn:
- Ernstige
aandoeningen
die de algemene weerstand kunnen verlagen zoals kanker en
AIDS.
- Medicatie
die
een
vermindering van de weerstand kunnen veroorzaken zoals bepaalde
soorten chemotherapie.
- Behandeling
met
antibiotica
- Een
ernstig
tekort
aan vitamine B of ijzer
Voorbeelden van lokale problematiek zijn:
- slecht
passend
kunstgebit
(beschadiging van het slijmvlies)
- inhalatie
van
corticosteroïden
(bijvoorbeeld bij astma)
- intubatie
(bijvoorbeeld
tijdens een langdurige operatie of opname op de Intensive
Care afdeling)
- roken
Kinderen en ouderen zijn extra gevoelig voor het ontwikkelen van
candidiasis van de mond. Bij hen is niet altijd een directe oorzaak aan
te wijzen. Bij kinderen wordt een candidainfectie van de mond ook wel spruw genoemd.
Hoe wordt het behandeld?
Candida kan goed worden bestreden met speciale anti-gist medicijnen. De
arts kan kiezen tussen een lokale behandeling (met mondspoeling of
orale gel) en een systemische behandeling (met pillen).
Voorbeelden van anti-gist medicijnen zijn fluconazol, itraconazol,
miconazol en ketoconazol.
Vanzelfsprekend is het ook belangrijk om aandacht te schenken aan het
zo goed mogelijk bestrijden van de oorzaak van de gistinfectie!
|
|
|
|