demodex

Wat is de demodex mijt?

Demodex is een familie van zeer kleine mijten die in haarzakjes leven. Bij mensen wordt deze mijt zeer algemeen aangetroffen, vooral in het gelaat op de plekken waar veel talgklieren aanwezig zijn (voorhoofd, neus, uitwendige gehoorgang, wangen). Ook bij wimpers worden ze vaak aangetroffen. Geschat wordt dat 80-95% van de volwassenen Demodex in het gelaat heeft, bij 70+-ers is dat 100%.

demodex
foto: links een demodex folliculorum mijt. Rechts een heel groepje mijten in een haarzakje. Het is goed voor te stellen dat deze het haarzakje uiteindelijk kunnen afsluiten en zo een ontsteking veroorzaken.

Welke soorten Demodex kunnen bij de mens worden aangetroffen?
Er zijn twee soorten Demodex mijten: Demodex folliculorum (ca. 0,3 mm groot, leeft in kleine haarfollikels en leeft van huidcellen, er kunnen tot wel 25 mijten in een haarfollikel) en Demodex brevis (0,2 mm groot, leeft in talgklieren en voedt zichzelf ook daarmee, meestal als eenling wonend in een talgkliertje). De mijten zijn lichtschuw en verplaatsen zich in de nachtelijke uren. Ze hebben (net als andere mijten) 8 pootjes.
De vrouwtjes wonen in hun afzonderlijke haarzakjes en talgkliertjes en wachten voor de voortplanting op de meer reislustige mannetjes-mijten die hen komen bezoeken in de nachtelijke uren.

Welke klachten veroorzaakt de demodex mijt?
Tot dusver is het niet zeker dat demodex in hoge mate verantwoordelijk is voor huidklachten. In weefsel van puistjes in het gezicht dat voor pathologisch onderzoek wordt afgenomen kan vaak een demodex mijt worden aangetroffen. De aandoening wordt dan nog wel eens ‘demodex-folliculitis’ genoemd. Of Demodex terecht de schuld krijgt is de vraag: in weefselonderzoek van gezichtshuid zonder puistjes kan namelijk ook demodex worden gevonden…
Andere aandoeningen waarbij de Demodex mijt wel in verband gebracht wordt zijn acne rosacea en ontsteking van de ooglidranden (blepharitis).
Bij madarosis (uitval van de wimpers) wordt vaak een groot aantal mijten in de haarfollikels aangetroffen.

Kan het worden behandeld?
Eén van de geneesmiddelen die kan worden voorgeschreven bij rosacea is ivermectine crème. Van ivermectine is bekend dat het effectief is in het doden van mijten. Ivermectine tabletten worden wel voorgeschreven bij bijvoorbeeld schurftinfecties: ook veroorzaakt door een mijt. Van ivermectine wordt aangenomen dat het rosacea verbetert doordat het zowel de ontstekingsreacties in de huid aanpakt als de demodexmijt.
Door de huid goed te verzorgen is het mogelijk om het aantal Demodexmijten in toom te houden. Dit houdt ondermeer in dat de huid van het gezicht niet met al te vette cosmetica moet worden behandeld. Was daarnaast de huid met een milde zeep.


gerelateerde onderwerpen

ivermectine creme
folliculitis
rosacea

Literatuur
Elston C et al: Demodex mites. Clin Dermatol. 2014 Nov-Dec;32(6):739-43
Nicholis SG et al: Demodex species in human ocular disease: new clinicopathological aspects. Int Ophthalmol. 2017 Feb;37(1):303-312