diabetische voet

Wat is een diabetische voet?

Een diabetische voet is een toestand van de voeten waarbij afsterven van huid, bindweefsel en spierweefsel plaatsvindt als gevolg van een slechte slagaderlijke doorbloeding van de voet door de diabetes.

Hoe ontstaat de diabetische voet?

Wanneer diabetes langere tijd bestaat kunnen veranderingen aan de wanden van de bloedvaten ontstaan. Er is vooral sprake van een verdikking van de wanden van de slagaders. Dit belemmert uiteindelijk een goede doorbloeding van weefsels en organen. De gevolgen van deze verdikking is afhankelijk van de organen die door de aangetaste slagaders worden gevoed. Wanneer de slagaders in de benen en voeten worden aangetast neemt de doorbloeding van de voet af. Vooral de kleine slagaderen in de huid hebben het eerst hiervan te lijden. Een diabetische voet begint dan ook meestal met wondjes aan de huid, vooral aan de tenen.

diabetische voet
Foto van een diabetische voet: blauwe kleur, diabetische blaren (die deels al kapot zijn), weefselversterf (necrose).

Wie krijgt een diabetische voet?
Hoe langer iemand diabetes heeft, hoe groter de kans op het ontwikkelen van voetklachten. Geschat wordt dat ongeveer de helft van de mensen die 10 jaar of langer diabetes hebben problemen aan de voeten hebben die potentieel tot ernstige complicaties kunnen leiden.

Waarom is een diabetische voet zo gevaarlijk?

Kleine wondjes aan de voeten van mensen met diabetes kunnen infecteren. Door de slechte doorbloeding is de weerstand tegen bacteriën ook sterk afgenomen en kan makkelijker een uitgebreide infectie zoals erysipelas (wondroos) ontstaan. De infectie kan er op haar beurt weer toe leiden dat de suiker ontregeld raakt. Bovendien hebben antibiotica meer moeite om het geïnfecteerde gebied te bereiken door de verminderde bloedvoorziening.
Daarom is het belangrijk dat zelfs kleine verwondingen aan de voeten van diabetespatiënten tijdig en ‘agressief’ worden aangepakt. Een verwaarloosde diabetische voet kan uiteindelijk geamputeerd moeten worden !

Hoe ontstaan de verwondingen?
Mensen met diabetes hebben vaak extra risico om wondjes aan de voeten te krijgen in vergelijking met mensen zónder diabetes. Dit komt ondermeer door neuropathie: als gevolg van de diabetes zijn de gevoelszenuwen in de voeten aangetast. Hierdoor merken diabetes patiënten wondjes aan de voeten (door stoten of schaven) aanvankelijk niet op, met alle gevolgen van dien. Beschadigingen van de huid kunnen ook het gevolg zijn van infecties zoals bijvoorbeeld smetweb.

Wat zijn symptomen om op te letten?

– problemen met veranderingen aan de slagaderen in de benen zijn vaak goed herkenbaar, ook voor de diabetes-patiënt zelf. Kenmerkend zijn etalagebenen: pijnklachten bij lopen die het nodig maken af en toe stil te staan.
– pijn in de benen gedurende de nacht: klassiek is dat de pijn afneemt door de benen over de rand van het bed naar beneden te laten bungelen.
– een slechte slagaderlijke bloedvoorziening uit zich ook vaak als eerste door koude, witte of blauwe tenen.

Belangrijk!
Wanneer U diabetes heeft is het belangrijk om dagelijks de huid van de voeten te inspecteren. Bij wondjes is het belangrijk om tijdig Uw (huis)arts te waarschuwen. De arts kan U doorverwijzen naar een speciaal ‘diabetische voeten team’ dat in de meeste ziekenhuizen paraat staat om de problematiek aan te pakken. In zo’n speciaal team zitten doorgaans een vaatchirurg, internist, dermatoloog, diabetesverpleegkundige en een podotherapeut.


gerelateerde onderwerpen

diabetes en de huid
wondroos
etalagebenen

Literatuur
Stoekenbroek RM et al: How common are foot problems among individuals with diabetes? Diabetic foot ulcers in the Dutch population. Diabetologia. 2017 Jul;60(7):1271-1275.