Wat
is
een
dermatoloog?
Een
dermatoloog is een
arts
die zich na de basisopleiding tot arts (duur: 6 jaar), zich verder
heeft
gespecialiseerd in huidziekten. Deze vervolgopleiding duurt vijf jaar
en
kan aan alle universiteitsziekenhuizen in Nederland worden gevolgd.
Wat
houdt
het
specialisme dermatologie in?
De
dermatologie
(letterlijk:
huidkunde) kent vier belangrijke pijlers:
algemene
dermatologie (herkennen en behandelen van huidaandoeningen)
flebologie
(herkennen en behandelen van spataderen en huidafwijkingen die
veroorzaakt
worden door een gestoorde doorbloeding van de benen)
dermatochirurgie
(chirurgische behandeling van goedaardige- en kwaadaardige huidtumoren)
venereologie
(het herkennen en behandelen van geslachtsziekten).
Elke
dermatoloog wordt in
deze
vier pijlers tijdens de opleiding uitgebreid getraind.
Vaak
heeft een
dermatoloog
of een afdeling dermatologie een specialiteit. Zo hebben sommige
dermatologen
extra belangstelling voor bijvoorbeeld lasertherapie, erfelijke
aandoeningen,
pigmentatiestoornissen, spataderen, lymfoedeem of huidafwijkingen bij
kinderen.
Sommige dermatologen zijn zo gespecialiseerd dat patienten met speciale
problemen vanuit het hele land naar hun worden verwezen. Naast deze
bijzondere
bekwaamheden moet echter elke dermatoloog het volledige vak beheersen
en
de vakkennis op peil houden. Daarom zijn er landelijk en internationaal
nascholingscursussen, waarvan elke dermatoloog er jaarlijks
verschillende
moet volgen om zijn/haar registratie als dermatoloog te kunnen houden.
Hoe
stelt de dermatoloog een diagnose?
'Op
het
oog'
Vaak
kan
de
dermatoloog
een
diagnose al 'op het oog' stellen. Het beeld is dan zo kenmerkend dat
verder
onderzoek niet nodig is. De behandeling kan, zo nodig, direct
worden
ingesteld.
Huidbiopt
Soms
is
het
nodig
een
klein
stukje van het zieke weefsel op te sturen naar de patholoog voor verder
onderzoek. Dit noemt men een biopt. Na een verdoving wordt met een rond
mesje (dat lijkt op een heel klein appelboortje) een klein pijpje huid
verwijderd. De patholoog geeft doorgaans na 1 tot 2 weken de uitslag
door.
Huidkweek
Stukjes
van
de
huid
kunnen
naar
het laboratorium worden gestuurd om te kijken of er sprake is van een
bacterie-
virus- of schimmelinfectie. De kweek is (afhankelijk van de soort)
tussen
de 3 dagen en 8 weken bekend.
Microscopie
Als
de
arts
een
schimmelinfectie
van de huid vermoedt kan hij dit onderzoeken door enkele huidschilfers
onder de microscoop te onderzoeken. De uitslag is binnen 15 minuten
bekend.
Allergie
onderzoek
Wanneer
als
oorzaak
van
een
huidafwijking
een allergie vermoed wordt kunnen verschillende soorten
allergietesten
worden uitgevoerd, waarvan sommige door de dermatoloog zelf.
Vaatonderzoek
Met
een
echo-apparaatje kan bij patienten met spataderen de toestand van de
bloedvaten
worden vastgesteld. Dit zogenoemde 'doppler-onderzoek' wordt door de
dermatoloog
op de polikliniek uitgevoerd. Soms wordt dit onderzoek aangevuld met
andere
vaatonderzoeken. Deze lvinden doorgaans plaats op de Rontgen-afdeling
van
het ziekenhuis.
Ander
onderzoek
Soms
zijn
andere
onderzoeken
nodig
om een diagnose te stellen, zoals bloed- en urineonderzoek en
rontgenfoto's.
Welke
behandelingen
kan
een dermatoloog toepassen?
Geneesmiddelen
Net
als
andere
artsen
schrijft
de dermatoloog vele soorten geneesmiddelen voor. Onder deze
geneesmiddelen
bevinden zich relatief veel cremes en zalven: dit is natuurlijk niet
verbazend
gezien de aard van de ziekten waarmee de patienten komen.
Chirurgie
De
door
de
dermatoloog
toegepaste
chirurgische ingrepen varieren van het eenvoudig 'afschaven' van
goedaardige
moedervlekken tot lokale reconstructies van de huid in het gezicht na
het
verwijderen van huidkanker.
Branden,
vriezen, etsen...
Diverse
goedaardige
huidafwijkingen
(zoals
goedaardige
moedervlekken, wratten etc.) kunnen worden behandeld
met wegbranden (coaguleren), bevriezen met stikstof (cryotherapie) of
wegetsen
met etsende vloeistof.
Spataderen
inspuiten
Deze
techniek
(die
ook
wel
door
chirurgen wordt uitgevoerd) heet officieel sclerocompressie-therapie.
Kleine- en middelgrote spataderen komen voor deze therapie in
aanmerking.
Operatieve
spataderverwijdering
Tegenwoordig
wordt
steeds
vaker
deze
zogenoemde 'ambulante
flebectomie
van Muller' uitgevoerd. Vooral middelgrote spataderen die niet
ingespoten
kunnen worden of op de conventionele wijze door de chirurg worden
gestript
komen voor deze speciale chirurgische methode in aanmerking. Deze
behandelmethode
wordt in Nederland hoofdzakelijk door dermatologen uitgevoerd.
Operatieve
verwijdering van zeer grote spataderen wordt door chirurgen uitgevoerd.
Zwachteltherapie.
Bij
mensen
met
een
open
been is het vaak noodzakelijk om de benen te zwachtelen om de
zweren
te laten genezen. Dit gebeurt op de polikliniek dermatologie, vaak door
een speciaal opgeleide dermatologisch verpleegkundige.
Huidtransplantatie
Bij
hardnekkige
open
benen
kunnen
de
wonden worden gesloten door huidtransplantaat. Dit betreft eigen
huid
van de patient die meestal van het bovenbeen wordt weggehaald.
Lichttherapie
Voor
aandoeningen
als
eczeem
en
psoriasis wordt door de dermatoloog lichttherapie
toegepast. Dit gebeurt in speciale belichtingscabines op de polikliniek
dermatologie of op een speciale afdeling onder supervisie van de
dermatoloog.
Lasertherapie
Veel
dermatologen
beschikken
over
een
of meerdere lasers. Afhankelijk van
het
type laser kunnen allerlei verschillende huidaandoeningen worden
behandeld.
Hoeveel
dermatologen
zijn
er in Nederland?
Er zijn
in
Nederland
ongeveer
360 dermatologen. Jaarlijks studeren er ca. 20 nieuwe dermatologen af.
Om
in
de toenemende vraag naar dermatologische zorg in Nederland te kunnen
voorzien
is berekend dat er eigenlijk in de komende jaren 30 dermatologen per
jaar
zouden moeten worden opgeleid. De opleidingscapaciteit op de
universiteiten
en de beschikbare financiele middelen zijn hiervoor echter onvoldoende.
Het tekort aan dermatologen (dat reeds bestaat) zal dus de komende
jaren
verder toenemen.
In
België
zijn er
aanmerkelijk
meer dermatologen dan in Nederland (terwijl België toch minder
inwoners
telt...)
Waar
vind ik een dermatoloog?
Momenteel
heeft
elk
ziekenhuis
in Nederland goede ‘all-round’ opgeleide dermatologen
klaarstaan.
Een
dermatoloog kan alleen
worden bezocht met een verwijzing van de huisarts of een medisch
specialist.
