Wat is
diabetes?
Diabetes
is
een veel
voorkomende
aandoening waarbij het bloedsuiker (glucose) gehalte in het bloed
verhoogd
is. Diabetes kan aanleiding geven tot complicaties in diverse organen
zoals
de bloedvaten, de ogen, de nieren, de huid en het zenuwstelsel. Er zijn
twee typen diabetes:
- Type 1 diabetes
(ook wel insuline-afhankelijke diabetes mellitus, IDDM) wordt
gekenmerkt
door een vrij plotseling begin en komt relatief veel op jonge leeftijd
voor. Voor het reguleren van type 1 diabetes is het gebruik van
insuline
noodzakelijk.
- Type 2 diabetes
(niet-insuline afhankelijke diabetes mellitus, NIDDM) ontstaat vaker op
volwassen leeftijd en kan gereguleerd worden door dieetmaatregelen
en/of
orale medicijnen.
Beide
typen
diabetes
kunnen
op midellange termijn huidproblemen veroorzaken:

Huidaandoeningen
die rechtstreeks worden veroorzaakt door diabetes
Diabetische
dermopathie
('suikerplekken')
De
huidafwijkingen
die
bekend
staan als diabetische dermopathie of suikerplekken (engels: diabetic
shin
spots) vormen het meest algemeen voorkomende huidprobleem bij
mensen met diabetes. Ongeveer de helft van de patienten met diabetes
heeft
er in meer of mindere mate last van. Het zijn ovale rode plekken van
0,5
tot 1 cm groot die vooral ontstaan aan de scheenbenen. Het begint als
kleine
rode verhevenheden, die na verloop van dagen vlak worden en een lichte
schilfering vertonen. Uiteindelijk verdwijnt de plek met achterlating
van
een bruine vlek.
De
plekken
ontstaan
waarschijnlijk
door beschadiging van de allerkleinste bloedvaatjes in de huid door de
diabetes en kunnen een voorbode zijn van neuropathie (zie hieronder)
Zweren ten
gevolge
van verminderde doorbloeding van de huid
Diabetes
veroorzaakt
op
de lange termijn schade aan de bloedvaten, ondermeer aan de kleinste
bloedvaten
van de huid (de capillaire bloedvaten). De toevoer van zuurstof en
voedingsstoffen
naar de huid toe vermindert hierdoor. Aangezien zowel zuurstof als
voedingsstoffen
essentieel zijn voor alle levende weefsels, kan een verminderde aanvoer
tot problemen leiden. In ernstige gevallen kan de huid al problemen
hebben
om de huid intact te houden. Wanneer in een dergelijke situatie wondjes
aan de huid ontstaan kan de aanvoer onvoldoende blijken te zijn om de
huid
weer te herstellen. Een dergelijk langdurig bestaande wond of zweer
(die
vaak aan de onderbenen is gelokaliseerd) noemt men een diabetisch
ulcus.
Onder
invloed
van
diverse
factoren blijkt vooral de huid van enkels en voeten zeer kwetsbaar voor
diabetische wonden. Wanneer er sprake is van uitgebreide wonden en
weefselversterf
aan de voeten wordt wel gesproken van een diabetische
voet
Zweren ten
gevolge
van aantasting van de zenuwen
Ook
het
zenuwstelsel
van
de huid kan door diabetes worden aangetast. Dit begint vaak aan de
voeten.
Hierdoor treedt een verminderd gevoel op van de huid. Eventuele
beschadigingen
van de huid of onregelmatigheden in het schoeisel worden daarom niet
gevoeld.
Dit heet neuropathie. Wondjes worden daarom vaak niet
tijdig
opgemerkt en adequaat behandeld. Samen met het feit dat de doorbloeding
van de huid is verslechterd levert dit vaak moeilijk te genezen wonden
op en is er dus een 'diabetische voet' ontstaan.
Langdurig
bestaande
diepe
wonden
vormen
een gevaar omdat het uitgelezen groeiplaatsen zijn voor
bacterien.
Dit geeft op zijn beurt weer risico's op levensgevaarlijke
bloedvergiftiging
(sepsis). Het is daarom dat bij ernstige diabetische voeten
uiteindelijk
gekozen moet worden voor amputatie van de voet. Het probleem
'diabetische
voet' is dus ernstig en moet tijdig onderkend worden!
Blaren door
diabetes
Diabetische
blaren
komen
niet
heel
vaak voor. Ze worden vooral gezien bij mensen met een al lang
bestaande diabetes mellitus en verschijnen vooral aan de voeten en
onderbenen.
Het zijn strak gespannen, met helder vocht gevulde blaren die binnen
enkele
dagen ontstaan zonder voorafgaande roodheid van de huid. Het
genezingsproces
daarna is vaak traag.
Huidaandoeningen
die relatief vaker voorkomen bij diabetici

Huidinfecties
Diabetici
hebben
vaker
huidinfecties
dan
mensen
zonder diabetes. De oorzaak hiervoor is niet geheel
duidelijk;
het zou kunnen gaan om een verhoogde suikerconcentratie in de huid die
daardoor een betere 'voedingsbodem' voor de bacteriën en gisten
zou
kunnen zijn.
Vrij
algemeen
zijn
infecties
met de gist Candida albicans. Het gaat dan vooral om infecties
in
de mond, rond de geslachtsdelen (bijvoorbeeld vaginale
candida-infectie), de huidplooien en de nagelriemen. Candidainfecie van de ruimte tussen de
vingers heet smetweb (erosio interdigitalis blastomycetica).
Bacterie-infecties
met
Stapyloccocus
aureus komen ook vaker voor bij diabetici. Deze veroorzaken vooral
ontstekingen van de haarzakjes (folliculitis)
Jeuk
Er
zijn
veel
oorzaken van jeuk.
Bekend
is
dat uitgebreide
jeukklachten
kunnen voorkomen bij mensen
met diabetes, vooral als de diabetes niet helemaal goed is ingesteld.
Granuloma
annulare
Granuloma
annulare
is
een
ontstekingsreactie
in de huid die zich presenteert als rode, iets
verdikte
ringen. Granuloma annulare komt relatief vaker voor bij diabetici dan
bij
mensen zonder diabetes. Over granuloma annulare
is een aparte informatiepagina geschreven.

Necrobiosis
lipoïdica
diabeticorum
Necrobiosis
lipoïdica is een ongevaarlijke huidaandoening van onbekende
oorsprong.
De aandoening komt vooral voor bij mensen met diabetes en daarom wordt
de afwijking ook wel necrobiosis lipoïdica diabeticorum genoemd.
De
huidafwijkingen worden meestal aan de benen gezien.
Vitiligo
Ook
vitiligo,
een
aandoening
waarbij pigment uit de huid verloren gaat, komt relatief vaker voor bij
mensen met diabetes. Zie ook: vitiligo.
Acanthosis
nigricans
Deze
aandoening gaat
gepaard
met gepigmenteerde, fluweel-achtige, iets verdikte plekken die vooral
in
de plooien van de huid voorkomen, zoals de liezen, de oksels en in de
hals.
De aandoening komt relatief vaker voor bij diabetici.

Gesteelde
fibromen
De
kleine
huidkleurige-
of gepigmenteerde huidflapjes in oksels, liezen, hals en nek komen zeer
algemeen voor. Mensen met diabetes hebben vaak veel meer en veel
grotere
fibromen op deze plekken. De fibroompjes zijn eenvoudig door de arts te
verwijderen.
|