Wat is het?
Haaruitval volgens het vrouwelijk patroon (HVP) is een type haaruitval dat op de kruin voorkomt en lijkt op de vrouwelijke tegenhanger van alopecia androgenetica zoals deze bij mannen wordt gezien. HVP is een type haaruitval dat bij vrouwen in de menopauze zeer veel voorkomt. Geschat wordt dat ongeveer de helft van alle vrouwen in de menopauze in meer of mindere mate last heeft van HVP. Haaruitval is voor veel vrouwen een probleem dat aanleiding kan geven tot emotionele stress en soms zelfs depressieve gevoelens.

Hoe ziet het eruit?
HVP uit zich door een diffuse haaruitval op de kruin. In tegenstelling tot alopecia androgenetica bij mannen, waarbij een scherp omschreven kale plek ontstaat is er bij vrouwen sprake van een sterk verdunde haarimplant over een groter oppervlak van de kruin. Volledige kaalheid op de kruin komt bij vrouwen met HVP vrijwel niet voor. Wanneer echte kale plekken ontstaan moeten ook andere vormen van haaruitval overwogen worden. Karakteristiek voor haaruitval volgens het vrouwelijk patroon is dat de voorste haarrand grotendeels intact blijft.

Wat is de oorzaak?
Terwijl bij mannen die kalen op de kruin een belangrijke rol is weggelegd voor mannelijke hormonen is dat bij haaruitval op de kruin bij vrouwen veel minder duidelijk. De overgrote meerderheid van vrouwen met HVP heeft normale spiegels van mannelijk hormoon in het bloed. Het feit dat de klachten vooral vrouwen in de menopauze treft maakt een rol voor hormonen echter wel waarschijnlijk. Een relatieve afname van de hoeveelheid oestrogenen in de menopauze zou een rol kunnen spelen, maar ook een verandering in gevoeligheid voor hormonen in de haarwortels. Nader onderzoek naar de oorzaken is in volle gang.

Hoe is het verloop?
De meeste gevallen van HVP openbaren zich in de menopauze, hoewel sommige vrouwen al vóór die tijd haaruitval kunnen ontwikkelen. Het verloop van HVP is moeilijk te voorspellen. De haaruitval kan soms in vlagen verhevigen (wat natuurlijk veel onrust en emotionele stress kan opleveren) en dan weer voor lange tijd stabiel blijven. Volledige kaalheid, ook plaatselijk, komt vrijwel niet voor. Ook niet in het eindstadium van HVP.

Aanvullend onderzoek
In sommige situaties zal uw arts adviseren aanvullend bloedonderzoek te doen. Meestal wordt gekeken naar de schildklierfunctie, het hemoglobine en het ijzergehalte in het bloed. Ook kan (eventueel in overleg met de endocrinoloog) gekeken worden naar de hormoonhuishouding in het bloed, met name naar een teveel aan mannelijke hormonen (androgenen). Hiertoe wordt meestal alleen besloten als er ook andere tekenen zijn van een teveel aan deze hormonen, zoals acne klachten en toename van beharing elders op het lichaam. Meestal wordt bij dit onderzoek geen afwijking in de hormoonstatus aangetroffen. Hormonale afwijkingen bij HVP zijn overigens erg zeldzaam.

Hoe wordt het behandeld?
Behandeling van HVP is niet eenvoudig en de kans op een significante verbetering van de haargroei door therapie is gering. In sommige gevallen kan een gunstig effect worden gezien van hormoonremmers zoals cyproteron tabletten. Ook lokale producten die haargroei kunnen stimuleren, zoals minoxidil lotion, kunnen soms een verbetering van de haargroei geven. Bij een gunstig resultaat is een zeer langdurige behandeling overigens wel aangewezen om het effect vast te houden.
In het uiterste geval kunnen cosmetische oplossingen, zoals een pruik of haarwerk, nodig blijken.