|
 |
Kapperseczeem
|
een informatiefolder van Uw
dermatoloog
|
|
Wat is het?
Kappers hebben een relatief grote kans om eczeemklachten aan de handen
te ontwikkelen. Zij gebruiken hun handen de hele dag door, komen veel
in contact met water en irriterende stoffen en zij gebruiken producten
waarvan bekend is dat zij allergische reacties kunnen oproepen. Een
groot deel van de kappers (vooral dameskappers) in Nederland en
België heeft regelmatig handeczeem, of heeft dat in het verleden
wel gehad. In veel gevallen zijn de klachten zo ernstig dat werken
tijdelijk niet mogelijk is. Zeer ernstige klachten van handeczeem
leiden er nog wel eens toe dat iemand zijn werk als kapper moet
neerleggen...
Hoe
wordt het veroorzaakt?
Bij het ontstaan van kapperseczeem is er soms één enkele
factor als eczeem veroorzaker aan te wijzen, maar meestal blijken
meerdere factoren een rol spelen:
erfelijke
aanleg
een groot deel van de
Nederlandse bevolking heeft een aangeboren aanleg om eczeem te
ontwikkelen. Dit noemen wij atopie. Als kind hebben deze mensen vaak
atopisch (constitutioneel) eczeem of astma. Mensen met een atopische
aanleg zullen makkelijker handeczeem kunnen ontwikkelen.
watercontact
Door veelvuldig contact
met water wordt de huid ontvet en droogt deze langzaam maar zeker
steeds verder uit. Bij een droge 'craquele' huid kan eczeem makkelijker
toeslaan. Bovendien neemt de barrièrefunctie van de huid door
deze uitdroging af. Irriterende of allergie-veroorzakende stoffen
kunnen zo makkelijker diep in de huid doordringen en daar een
ontstekingsreactie veroorzaken.
Kappers
zijn veel met vochtig haar en vloeistoffen in de weer en hebben
hierdoor dus meer risico op eczeem.
irriterende
stoffen
veel stoffen die in het
kappersvak worden gebruikt zijn in staat irritatiereacties van de huid
op te wekken. Hierbij kan vooral gedacht worden aan zeepbestanddelen,
alcohol (in gels en lotions) en stoffen die worden gebruikt om haar te
blonderen (bv. waterstofperoxide).
allergie
kappers komen dagelijks in
aanraking met een groot aantal stoffen die in principe een allergische
reactie kunnen geven. Een aantal daarvan is heel specifiek voor het
kappersvak. Het gaat hierbij om bestanddelen van kleurstoffen,
blondeermiddelen
en permanentvloeistoffen.
Een overzicht met alle informatiefolders over deze specifieke stoffen
staat onderaan deze folder.
Naast deze specifiek voor
de branche belangrijke stoffen zijn er nog andere allergenen die ook
bij de rest van de bevolking vrij vaak gezien worden. Voorbeelden zijn parfumstoffen
en conserveringsmiddelen
die in bijvoorbeeld shampoos worden toegepast.
Nikkelallergie
komt veel voor in de algemene bevolking en zo ook bij kappers. Er is
altijd veel discussie in hoeverre nikkel in de schaar nu daadwerkelijk
bijdraagt aan het eczeem omdat het nikkel dat in bijvoorbeeld scharen
verwerkt wordt maar heel beperkt vrijkomt uit het metaal. Anderzijds is
het wel zo dat kappers vaak vochtige handen hebben waardoor de
allergenen makkelijker contact maken met de huid en dieper in de huid
kunnen doordringen.
Om de huid te beschermen
dragen kappers bij sommige handelingen handschoenen van latex.
Ook latex is een belangrijk potentieel allergeen. Het is beter om
plastic (vinyl) handschoenen te dragen. Overigens beschermen
handschoenen niet tegen álle allergenen, sommigen kunnen door de
handschoen heendringen.
Hoe
ziet het eruit?
Het eczeem uit zich als roodheid van de huid met schilfering en
kloofvorming. Bij acuut eczeem kunnen ook blaren met wondvocht
ontstaan. Er is altijd sprake van pijn en jeuk. Bij kloofvorming zijn
zelfs de eenvoudigste kappershandelingen een pijnlijke bedoening.
Hoe
wordt het behandeld?
Allergie-onderzoek
Wanneer iemand die werkzaam is in de kappersbranche zich meldt bij de
dermatoloog zal deze (naast het starten van de therapie) beginnen met
het uitvoeren van allergietesten. Dit zijn 'plakproeven' waarbij de te
onderzoeken stoffen op de rug worden aangebracht onder speciale
pleisters. Zie voor details over deze test de pagina over contactallergie.
Naast de Europese standaardreeks (de 30 stoffen waar Europeanen het
vaakst allergisch voor zijn) zal ook de speciale kappersreeks worden
getest. De links naar de folders over de stoffen in deze specifieke
reeks worden getest staan in de tabel onderaan de pagina.
Behandeling
Bij een ernstig eczeem zal de dermatoloog meestal adviseren de
kapperswerkzaamheden tijdelijk te staken. Meestal wordt een corticosteroïdzalf
voorgeschreven alsmede een verzorgende crème of zalf voor de
handen om de huid weer tot rust te brengen. Soms wordt de behandeling
aangevuld met een antibioticumkuur
wanneer een bacteriële infectie van het eczeem wordt vermoed. Bij
een zeer ernstig eczeem zal in het begin van de behandeling soms ook
een 'stootkuurtje' prednison
worden voorgeschreven om de ontstekingsverschijnselen zo snel mogelijk
te onderdrukken.
Bij een chronisch eczeem kan ook UVB
lichttherapie worden voorgeschreven.
Lange termijn
Kappers met een handeczeem zullen in veel gevallen geregeld een
terugval hebben van hun eczeem. Om dit zoveel mogelijk te beperken is
het vermijden van stoffen waar men allergisch voor is essentieel. Ook
dient men de handen tegen de irriterende effecten van water, zepen en
chemicaliën te beschermen met bijvoorbeeld handschoenen. Beperk de
blootstelling van de huid aan water en vloeibare kappersproducten. In
2001 is een Arboconvenant getekend waarbij de branche onder andere
heeft bepaald dat kappers en leerlingkappers niet langer dan 30 minuten
per uur met natte handen hoeven te werken.
Kapperseczeem...wat
nu?
Met maatregelen zoals hierboven aangegeven en een goede begeleiding van
de dermatoloog is het vaak mogelijk het eczeem zover onder controle te
krijgen dat de werkzaamheden kunnen worden voortgezet, vooral wanneer
de oorzaak van het eczeem huidirritatie
is. Wanneer een allergie voor
een van de specifieke producten uit de kappersreeks de hoofdoorzaak van
het eczeem is zal het vaak niet makkelijk zijn de allergenen te
vermijden wanneer in de kapsalon collega's met producten blijven
doorwerken waar deze allergenen in verwerkt zijn. De reden is dat door
verstuiving en verspreiding via de handen van de medewerkers door de
hele werkruimte deze producten toch moeilijk te vermijden zijn.
Voor mensen die bekend zijn met eczeem in het verleden en/of een
atopische aanleg hebben én overwegen met de kappersopleiding te
beginnen is het goed om stil te staan bij het gegeven dat zij een
grotere kans hebben om later kapperseczeem te ontwikkelen. Het is
verstandig om dit soort risico's mee te nemen in de afwegingen voor de
carrièrekeuze.
|
