Wat
is
het?
Lichen
planus (ook wel: lichen ruber planus) is een
sterk
jeukende ontsteking van de huid die gepaard gaat met rode bultjes.
Lichen
planus kan ook op de slijmvliezen voorkomen.
Wat
is
de oorzaak?
De
oorzaak van
lichen
planus
is niet bekend. In sommige gevallen kan er een relatie gelegd worden
tussen
lichen planus en dragerschap van virussen die hepatitis
(leverontsteking)
veroorzaken.
Hoe
ziet het eruit? 
Lichen
planus
presenteert
zich doorgaans als kleine, in groepjes voorkomende baksteenrode,
afgeplatte
papels (bultjes) van enkele millimeters groot. Aan het oppervlak van
deze
rode plekken zijn vaak zeer kleine witte streepjes zichtbaar, de
zogenaamde
'Wickhamse striae'. De kleine rode plekken kunnen samensmelten tot
centimeters
grote plekken. Voorkeursplekken zijn vooral de polsen, voeten en
onderbenen,
maar de afwijkingen kunnen over de gehele huid voorkomen.
Er
zijn ook veel
zeldzamer
vormen van lichen planus zoals
- nagel
lichen
planus
(afwijkingen
in de uitgroei van de nagel, bij ongeveer 10% van de patienten)
- orale
lichen
planus
(lichen
planus op het mondslijmvlies, deze kan gepaard gaan met blaren en open
plekken: de erosieve orale lichen planus)
- vaginale
lichen
planus
(lichen
planus
van de vagina gaat meestal gepaard met open plekken)
- lichen
planopilaris:
lichen
planus
van de haarzakjes.
- lichen
planus
van
de
handpalmen
en voetzolen
- lichen
planus
uitgelokt
door
geneesmiddelen
- hypertrofische
lichen
planus
(lichen
planus met dikke 'plaques' op de huid)
- blaarvormende
lichen
planus
- actinische
lichen
planus
(afwijkingen
alleen op de aan zon blootgestelde huid)
- liniaire
lichen
planus
(afwijkingen
in
lijnvormige gebieden gerangschikt)
Soms kan
lichen
planus
worden
ingedeeld in meer dan een van de bovengenoemde categorieen
(bijvoorbeeld
blaarvormende lichen planus veroorzaakt door geneesmiddelen)
Typisch
voor lichen
planus
is het zogenaamde Koebner-fenomeen: op de plaats van een
huidbeschadiging
(een kras bijvoorbeeld) ontstaat een nieuwe lichen planus laesie. Het
Koebner-fenomeen
wordt ook gezien bij psoriasis.
Wie
krijgt
het?
Iedereen
kan lichen
planus
ontwikkelen, maar het wordt vooral gezien bij mensen tussen de 25 en 70
jaar oud. Bij baby's en peuters wordt het vrijwel nooit gezien.
Hoe
wordt
het behandeld?
Er
bestaat geen
genezende
therapie voor lichen planus. De klachten die de aandoening veroorzaakt
kunnen doorgaans wel goed onderdrukt worden. Mogelijke behandel
methoden
zijn:
- corticosteroiden
voor de huid ('hormooncremes')
- deze
zijn
doorgaans
goed in
staat de jeuk te onderdrukken
- lichttherapie
- UVB
en PUVA
lichttherapie-kuren kunnen poliklinisch worden toegepast in ernstiger
gevallen
van lichen planus.
- ciclosporine
- bij
zeer
ernstige
vormen van
lichen planus kan ciclosporine worden voorgeschreven. De kuren met dit
middel, dat het immuunsysteem van het lichaam beinvloedt, duren meestal
kort.
- andere
orale
therapieen zoals
acitretine en prednison.
Lichen planus
van de
mond
De
behandeling van
deze
hardnekkige vorm van lichen planus is moeilijk. Met wisselend succes
worden
corticosteroidgels, cyclosporine-mondspoelingen en desinfecterende
producten
voorgeschreven. Een goede mondhygiene is van groot belang: bezoek ook
regelmatig
de tandarts wanneer u orale lichen planus heeft. Voorkom het eten van
zure
en hete voedingsmiddelen en probeer het slijmvlies en tandvlees zo min
mogelijk te beschadigen. Bij veel pijn kunnen verdovende gels
(lidocaine)
worden voorgeschreven.
Wat
zijn de vooruitzichten?
In de
meeste
gevallen van
lichen planus verdwijnt de aandoening vanzelf binnen enkele jaren. Bij
sommige mensen blijft de aandoening echter zeer hardnekkig. Vooral de
lichen
planus van de mond blijft vaak zeer langdurig aanwezig. |
|
|
|
