mascara

Wat is mascara?

Mascara is een cosmetisch product dat tot doel heeft om wimpers langer, donkerder en dikker te maken en bovendien de wimperharen van de ooglidrand weg te krullen. Door wimpers zo te behandelen wordt de oogopslag opvallender. Nadrukkelijk aanwezige wimpers worden geassocieerd met vrouwelijkheid en schoonheid. Grote ogen worden onbewust geassocieerd met jeugdigheid (kinderen hebben relatief grote ogen) en onschuld.
Zowel de oude Egyptenaren als de Romeinen kenden al producten die hetzelfde doel hadden als onze moderne mascara.
Tegenwoordig zijn er vele soorten mascara verkrijgbaar (in poedervorm, als crème of als vloeistof). Elke mascara kent natuurlijk zijn eigen samenstelling maar allen bevatten wel tenminste bepaalde standaardpigmenten, hars, olie en conserveringsmiddelen.

Geschiedenis van de mascara

mascara
een van de eerste advertenties in de krant voor mascara.

Mascara kent al een lange geschiedenis. Al 5000 jaar geleden gebruikten de Egyptenaren een soort mascara die was samengesteld uit galena (een soort donkergrijs mineraal gesteente), malachiet (ook een soort mineraal gesteente), koolstof, honing en krokodillenpoep.
Ook de Babyloniërs, Grieken en Romeinen gebruikten deze mascara (ook wel ‘kohl’ genoemd) in gevarieerde samenstelling. Aan het begin van onze jaartelling werd dit product door de Romeinen ook in onze streken gebruikt door de elite.

Met de val van het Romeinse rijk verdween ook de mascara weer. Pas 1400 jaar later, in de 19e eeuw, zou mascara in Nederland en de rest van Europa weer ten tonele verschijnen. Mascara in de 19e eeuw werd vooral nog thuis gemaakt of door plaatselijke apothekers bereid. Door de uitvinding van vaseline kreeg ook de ontwikkeling van mascara een impuls, onder meer door toedoen van de chemicus Rimmel en (in het begin van de 20e eeuw) Williams (Maybelline). Bruikbare mascara in crème vorm werd pas in de jaren ’50 van de vorige eeuw geintroduceerd door Helena Rubinstein en Elizabeth Arden. In het laatste kwart van de 20e eeuw werden de verpakkingen en applicators (kwastjes en stokjes) verbeterd zodat mascara nu zonder geknoei kan worden aangebracht.

Ingrediënten van mascara

Kleurstof
De belangrijkste kleurstof is koolstof (zwart), zoals dat ook al werd gebruikt in de antieke Egyptische mascara. Bruin pigment wordt ook algemeen toegepast en betreft hoofdzakelijk ijzeroxides (varianten van roest, dus). Soms worden ook wel blauwe of groene pigmenten toegevoegd.

Oliën
Er worden veel soorten olie gebruikt zoals lijnzaadolie, sesamolie, eucalyptusolie, castorolie en lanoline

Was
Dit zijn ondermeer paraffine, bijenwas en palmwas

Overige ingrediënten
Aan sommige soorten mascara wordt een waterafstotend product toegevoegd om de mascara ‘water-proof’ te maken. Ook zijn tegenwoordig mascara’s met kunststoffen zoals nylon en rayon op de markt die de wimpers ook kunnen verlengen.

Problemen met mascara

Mascara kan stoffen bevatten die een allergische reactie kunnen opwekken. Gedacht moet dan worden aan met name bepaalde kleurstoffen en conserveringsmiddelen. De contactallergie kan dan leiden tot gezwollen oogleden en ooglideczeem.
Een eenmaal aangebroken verpakking kan slechts een aantal maanden gebruikt worden omdat in het product uiteindelijk bacteriën kunnen groeien. Het gebruik van mascara waar bacteriegroei plaatsvindt kan leiden tot hordeolum (strontjes), blepharitis (ooglidrandontsteking) en soms ook conjunctivitis (ontsteking van het oogslijmvlies).
Een veel voorkomend probleem is een toegenomen uitval van wimperharen door het gebruik van mascara.


gerelateerde onderwerpen

hordeolum (strontje)
blefaritis (ontsteking van de ooglidrand)
wimpers
eczeem van de oogleden

literatuur
Kadri R et al: Mascara Induced Milphosis, an Etiological Evaluation. Int J Trichology. 2013 Jul-Sep; 5(3): 144–147 (volledig artikel)