nagelbijten

Wat is nagelbijten?

Nagelbijten is een veel voorkomende gedragsstoornis die zowel bij kinderen als volwassenen gezien wordt. De medische term is onychofagie. Nagelbijten is een van de uitingen van onychotillomanie. Onychotillomanie is het dwangmatig beschadigen van de nagels door plukken, trekken en dus ook bijten. Ernstige vormen van nagelbijten komen nog wel eens samen voor met andere huid-gerelateerde gedragsstoornissen zoals haren uittrekken (trichotillomanie) en dwangmatig de eigen huid beschadigen (dermatotillomanie). Deze ernstige vormen van nagelbijten worden soms ook in verband gezien met andere obsessief-compulsieve gedragsstoornissen.
Er zou mogelijk ook een rlatie kunnen zijn tussen hardnekkig knabbelgedrag aan de nagels en ADHD.

Welke lichamelijke klachten kunnen door nagelbijten worden veroorzaakt?

– door het voortdurend knagen aan de nagels komt de huid van de vingers veelvuldig en langdurig in contact met speeksel. Door de enzymen van het speeksel wordt de huid aangetast en kan een hardnekkig eczeem ontstaat.
– de huid rond de nagels kan bovendien gevoeliger worden voor infecties, zowel bacteriële als schimmelinfecties. Er ontstaat dan bijvoorbeeld een nagelwalontsteking (paronychia).
– ook de nagel zelf kan door het bijtgedrag makkelijker geïnfecteerd worden door een schimmel waardoor een schimmelnagel ontstaat.
– er is ook een risico op infecties van het maag-darm systeem.

Na langdurig nagelbijten bij kinderen kunnen ook afwijkingen ontstaan aan de tanden. Zo kunnen standafwijkingen van individuele tanden ontstaan en kunnen de tanden een afwijking van het bijtvlak ontwikkelen.

Hoe wordt nagelbijten behandeld?

Milde vormen van nagelbijten bij jonge kinderen hoeven vaak niet behandeld te worden, kinderen groeien als het ware over deze bijtgewoonte heen. Het afleren van nagelbijten wordt bevorderd door het kort houden van de nagels.
Wanneer deze maatregel niet helpt kunnen de nagels ook met bitter smakende vloeistof worden ingesmeerd die het nagelbijten erg onaantrekkelijk maakt.
Het kan helpen om elke keer wanneer de neiging opkomt om op de nagels te gaan bijten een andere, minder schadelijke actie daarvoor in de plaats uit te voeren, zoals bijvoorbeeld het knijpen in een stress-balletje.
Bij zeer hardnekkig nagelbijt-gedrag, zeker bij oudere kinderen of volwassenen kan behandeling (gedragstherapie) van een psycholoog soms uitkomst bieden.


gerelateerde onderwerpen

dermatillomanie
de nagel
paronychia (nagelwalontsteking)

literatuur
Pacan, P et al: Onychophagia as a Spectrum of Obsessive-compulsive Disorder. Acta Derm Venereol 2009; 89: 278–80.