ontstoken tandvlees gingivitis bloedend tandvlees

Wat is ontstoken tandvlees (gingivitis)?

Wanneer uw tandvlees gezwollen is, pijnlijk is of wanneer het tandvlees gemakkelijk bloedt wanneer u uw tanden poetst is er waarschijnlijk sprake van gingivitis (ontstoken tandvlees). Meer dan de helft van de volwassenen in Nederland en België heeft regelmatig met gingivitis te maken. Ontstoken tandvlees ontstaat wanneer bacteriën zich vermenigvuldigen in de ruimte tussen uw tanden en tandvlees. Deze bacteriën leiden weer tot irritatie, ontstekingen en bloeding. Wanneer ontstoken tandvlees niet behandeld wordt kunnen ernstiger aandoeningen ontstaan zoals peridontitis waarbij uiteindelijk tanden verloren kunnen gaan.
De meest voorkomende oorzaak van gingivitis is onvoldoende mondhygiëne.

Wat zijn de oorzaken?

Tandplak
Verreweg de belangrijkste oorzaak voor gingivitis is plaque (plak) aan de tanden. Tandplak is een bijna onzichtbare, kleverige laag die hoofdzakelijk bestaat uit bacteriën. Het wordt gevormd op de tanden wanneer suikers in de voeding worden omgezet door bacteriën die normaal in de mond aanwezig zijn. Door goed tandenpoetsen kan plak verwijderd worden. Elke dag vormt zich weer een nieuw laagje plak.
Tandplak die langer dan drie dagen op de tanden aanwezig is kan veranderen in tandsteen. Door tandsteen is plak moeilijker te verwijderen en zo ontstaat een ‘veilige haven’ voor bacteriën. Deze bacteriën kunnen zo makkelijker ontstoken tandvlees veroorzaken. Het tijdig verwijderen van plaque door goed poetsen en flossen helpt dus ontstoken tandvlees te voorkomen.

Geneesmiddelen
Diverse geneesmiddelen kunnen leiden tot een verminderde speekselproductie. Speeksel heeft een remmend effect op de groei van bacteriën. Daarom kan een vermindering van speeksel een toename van bacteriën en dus ook van gingivitis veroorzaken. Andere medicijnen kunnen leiden tot een overmatige groei van (slecht ontwikkeld) tandvlees wat de reiniging van de tanden belemmert.

Zwangerschap
Hormonale veranderingen in de zwangerschap kunnen het tandvlees gevoeliger maken voor de negatieve effecten van tandplak.

Voeding
Een tekort aan vitaminen (met name vitamine C) kan leiden tot een zwakker tandvlees zodat eerder ontsteking van het tandvlees kan ontstaan.

Diabetes
Mensen met suikerziekte hebben makkelijker ontstekingen in de mond. Dit kan komen door de verhoogde bloedsuikerspiegel, maar wellicht ook door een verminderde speekselproductie bij diabetici.

Candida infectie
Een uitgebreide candidainfectie van de mond kan het tandvlees zelf aantasten en sterk verzwakken waardoor bacteriële ontstekingen van het tandvlees makkelijker kunnen ontstaan. Een candidainfectie van de mond (ook wel spruw genoemd) is te herkennen aan de witte plekken op de tong en slijmvliezen die met een wattenstokje weg te vegen zijn.

Herpes infectie
Ook herpes kan het tandvlees aantasten. Deze speciale vorm van de infectie wordt ook wel herpetische gingivostomatitis genoemd. Bij deze aandoening zijn er kleine zweertjes op het tandvlees (en het wangslijmvlies en gehemelte) aanwezig.

Roken
Roken veroorzaakt een sterke vermindering van de natuurlijke afweer van de verschillende weefsels in de mond, waaronder ook het tandvlees. Bij rokers ontstaat daarom veel makkelijker gingivitis dan bij niet-rokers.

Hoe wordt het behandeld?

Behandeling van ontstoken en bloedend tandvlees bestaat allereerst uit een goede reiniging van het gebit. Dit kan door de tandarts of de mondhygiëniste gebeuren. Deze behandeling is vaak best pijnlijk omdat vooral de ruimte tussen het (ontstoken) tandvlees en de basis van de tanden moet worden gereinigd. De mondhygiëniste zal ook instructies geven mbt de mondhygiëne thuis. Flossen en een goede poetstechniek spelen hierin een hoofdrol.

Tandenborstel
neem een tandenborstel met zachte, afgeronde haren. Harde borstels beschadigen het tandvlees makkelijker waardoor weer ontstekingen kunnen ontstaan. Electrische tandenborstels zijn veel effectiever in het verwijderen van tandplak dan de conventionele tandenborstels vanwege het groot aantal roterende en trillende bewegingen.

Flosdraad en tandenstoker
de tanden flossen is bijzonder belangrijk omdat hierbij tandplak verwijderd kan worden van plaatsen waar de tandenborstel niet goed bij kan. Toch wordt deze handeling het meest overgeslagen bij het verzorgen van het gebit. Mensen vinden flossen vaak een vervelend en lastig werkje. Laat het U één keer goed uitleggen door de mondhygiëniste, doe het trouw, en ontstoken tandvlees krijgt geen kans!
Door goede tandenstokers te gebruiken (iets driehoekig van vorm) wordt het gebit gereinigd tussen de tanden en kiezen en wordt bovendien het tandvlees gemasseerd wat het herstel van het tandvlees bevordert.


gerelateerde onderwerpen

lichen planus van de mond
droge mond (xerostomie)
aften
roken en de huid

literatuur
Swedish Council on Health Technology Assessment: Chronic Periodontitis – Prevention, Diagnosis and Treatment: A Systematic Review. Swedish Council on Health Technology Assessment (SBU); 2004 Oct. SBU Yellow Report No. 169.