Wat
is
het?
Het
basaalcelcarcinoom is de meest voorkomende vorm van huidkanker. Er zijn
verschillende typen basaalcelcarcinoom die ieder hun eigen groeiwijze
hebben. Deze verschillende vormen kennen ook ieder hun eigen behandelstrategie.
Een veel voorkomend sub-type basaalcelcarcinoom is het oppervlakkig
groeiend basaalcelcarcinoom. Het oppervlakkig basaalcelcarcinoom
ontwikkelt zich meestal langzaam en kan soms, bij ongestoorde groei,
een flinke afmeting ontwikkelen terwijl de tumorcellen toch steeds
beperkt blijven tot de bovenste huidlaag. Wanneer het oppervlakkig
basaalcelcarcinoom niet wordt verwijderd kan het uiteindelijk wel
veranderen in een vorm die in diepere huidlagen doordringt
Hoe
ziet
het eruit?
Oppervlakkige basaalcelcarcinomen presenteren zich vaak als rode, deels
schilferende vlakke plekjes op de huid die soms sterk lijken op eczeem.
Soms zijn ze meer roze van kleur. In tegenstelling tot veel vormen van
eczeem is de begrenzing met de normale huid vrij scherp en reageren de
plekken bovendien niet op de (ten onrechte ingestelde!) gangbare
eczeemtherapie. Het oppervlakkig basaalcelcarcinoom groeit vaak
langzaam.
Hoewel deze vorm van basaalcelcarcinoom op alle delen van de huid kan
voorkomen heeft het een duidelijke voorkeur voor de romp. Bovendien
zijn er vaak meerdere individuele oppervlakkige basaalcelcarcinomen
tegelijkertijd aanwezig.
Hoe
wordt
de diagnose gesteld?
Vaak kan de dermatoloog 'met het blote oog' de diagnose al goed
stellen. Bij twijfel over de groeiwijze van het basaalcelcarcinoom kan
hij er toch voor kiezen een biopt te nemen voor microscopisch onderzoek.
Hoe
wordt
het veroorzaakt?
Er is een sterke relatie tussen het ontstaan van basaalcelcarcinoom en
blootstelling aan zonlicht in het verleden. Deze relatie is vooral heel
duidelijk bij de meest voorkomende vorm van basaalcelcarcinoom: het
nodulair groeiend basaalcelcarcinoom. Hoewel er bij het ontstaan van
oppervlakkig groeiend basaalcelcarcinoom ook wel een relatie is met
huidschade door ultraviolet straling is deze relatie iets minder
uitgesproken dan bij het eerder genoemde nodulaire basaalcelcarcinoom.
Hoe
wordt
het behandeld?
Zoals
de
naam al aangeeft zijn de huidkankercellen bij dit type
basaalcelcarcinoom bijzonder oppervlakkig in de huid gelegen. Door deze
oppervlakkige ligging is het wegsnijden van de afwijking in principe
niet nodig want de cellen zijn goed te bereiken en te vernietigen met
behandelmethoden die lokaal
op de huid worden toegepast. Deze behandelopties zijn niet geschikt
voor de andere vormen van basaalcelcarcinoom zoals het nodulaire type.
voor
oppervlakkig
groeiend basaalcelcarcinoom geschikte behandelingen:
- bevriezing
- aanstippen
met
vloeibare stikstof is een snelle en goedkope manier van behandelen. Er
kan gebruik gemaakt worden van de wattenstok en de open spraytechniek.
Het nadeel van deze 'cryotherapie' is dat het een niet-selectieve
behandeling is: er worden onbedoeld bij de behandeling ook gezonde
huidcellen doodgevroren. Bij kleine oppervlakkige basaalcelcarcinomen
is dit meestal geen groot bezwaar en kan deze behandeloptie een goede
keus zijn.
- fluorouracil (Efudix ®) crème
- fluorouracil
is
een
antimetaboliet met een cytostatische werking. De
huidkankercellen worden door de werkzame stof gedood. De crème wordt gedurende enkele
weken door de patient zelf op de plek aangebracht, daarna volgt
doorgaans een behandeling met een antibioticum crème. De behandeling is
selectief: alleen de huidkankercellen worden gedood. Het cosmetisch
resultaat is meestal fraai.
- imiquimod
crème
(Aldara ®)
- het
aanbrengen
van imiquimod crème is een relatief nieuwe
behandeling van de oppervlakkige vorm
van basaalcelcarcinoom. Deze crème stimuleert het afweersysteem van het lichaam om
de huidkankercellen op te ruimen: dit gaat met een (soms heftige)
ontstekingsreactie gepaard. De crème kan door de
patient zelf worden aangebracht, de behandeling duurt 6 weken.
- fotodynamische
therapie
- deze
behandeling
vindt meestal tijdens dagbehandeling in het ziekenhuis
plaats. Er wordt een creme met
een fotoactieve
stof op de tumor aangebracht. Deze fotoactieve stoffen (methylaminolevulinaat (Metvix ®) of
5-amino-levuline
zuur (5-ALA)) worden vrij selectief in de tumorcellen opgenomen.
Vervolgens wordt
de
tumor belicht
met rood licht van een zuivere golflengte, waarna het fotoactieve
molecuul
een reactie in gang zet waardoor de tumorcellen worden vernietigd. Na 1 week wordt de
behandeling herhaald. Ook dit is een behandeling die heel selectief de
huidkankercellen uitschakelt. Het cosmetisch resultaat is goed.
- excisie (wegsnijden) en hechten
- dit
is de
'gouden standaard' therapie voor het verwijderen van het nodulair
groeiend basaalcelcarcinoom. Het is de
enige
behandeling die zekerheid geeft over de vraag of het tumorweefsel
radicaal verwijderd is (het weggesneden weefsel kan immers door de
patholoog worden nagekeken). Nadeel zijn wel de relatief grote
littekens die de behandeling nalaat, met name op de romp. Voor het
verwijderen van het oppervlakkig
basaalcelcarcinoom zijn er dermate goede alternatieven dat chirurgisch
verwijderen niet de meest voor de hand liggende behandeloptie is...
Na de behandeling
De dermatoloog zal
doorgaans 6-10 weken na de behandeling de behandelde plek inspecteren
om het effect van de therapie vast te stellen. Wanneer het
basaalcelcarcinoom verdwenen lijkt zal er een controleschema worden
afgesproken. Meestal zal de dermatoloog U na een half jaar weer opnieuw
willen terugzien. Na deze controle wordt vaak een jaarlijkse periodieke
controle afspraak gemaakt voor inspectie van de huid.
|
|
|
|
