Oorzaken van teveel
pigment
Teveel pigment in de huid kan
verschillende oorzaken hebben. De
grootste groep bestaat uit afwijkingen die bestaan uit een plaatselijke
ophoping van natuurlijke
pigmenten. Voorbeelden hiervan zijn
moedervlekken, sproeten, levervlekken (lentigines) en
zwangerschapsmasker (melasma). Dit natuurlijke pigment bestaat uit
bolletjes met melanine, melanosomen genaamd. Deze worden gemaakt door
de pigmentvormende cellen van de huid, de melanocyten.
Een belangrijke bron van kunstmatig pigment
in de huid zijn tatoeages.
Bij tatoeages liggen inktdeeltjes vrij in de huid. Hoewel het pigment
niet in de huid thuishoort blijft het toch redelijk op zijn plaats
omdat de inktdeeltjes zó groot zijn dat de opruimcellen van de
huid: de macrofagen ze niet kunnen opnemen en afvoeren.
Hoe werkt de
pigmentlaser?
Bij de behandeling
van pigment in de huid wordt een laserstraal de huid
ingeschoten. Deze laserstraal bestaat uit heel zuiver licht van
één golflengte. De golflengte is zo gekozen dat vooral
het pigment in de huid de laserenergie opneemt. Hierdoor wordt het
pigment zeer sterk verhit in zeer korte tijd. Het gevolg is dat het
pigmentbolletje in kleine stukjes uit elkaar spat. De kleine
brokstukjes kunnen vervolgens door macrofagen (een soort witte
bloedcellen) worden opgenomen en uit de huid worden weggevoerd.
Hoe langer de
golflengte, hoe dieper de laserstraal kan doordringen in
de huid. Voor diep liggend pigment zoals bij de meeste moedervlekken en
tatoeages wordt dus meestal een laser met een lange golflengte gekozen.
Wanneer het pigment oppervlakkiger ligt, zoals bij zonnevlekken kan
voor een kortere golflengte gekozen worden.
Welke lasers zijn in
principe geschikt?
Natuurlijk melanine
pigment (moedervlekken, levervlekken,
zwangerschapsmasker)
* Q-switched Robijnlaser (694 nm)
* Q-switched
Nd:YAG laser (1064 nm)
* Q-switched
Alexandriet laser (755 nm)
Tatoeages
* Zwarte inkt: Q-switched Robijnlaser,
Q-switched Nd:YAG laser,
Q-switched Alexandriet laser
* Blauwe en
groene inkt: Q-switched Robijnlaser, Q-switched
Alexandrietlaser
* Rood,
oranje en gele inkt: Q-switched Nd:YAG laser, Pulsed Dye laser
(585 nm, eigenlijk een vaatlaser)
Hoe
effectief is het?
Met laser is heel
veel mogelijk. Maar niet alles. Soms is een laser 'op
papier' een goede keuze maar blijkt de therapie in de praktijk niet aan
te slaan of slechts een tijdelijk effect te geven. Toch is dit de vraag
waarop de consument voorafgaande aan de behandeling een antwoord wilt:
is de behandeling de moeite en het geld waard? Geen kliniek kan daar
vantevoren een helder antwoord op geven omdat het succes van de
therapie ook afhankelijk is van individuele factoren bij de patient
zelf. Toch kunnen enkele algemene principes wel een handvat geven voor
een keuze.
- hoe
langer een bepaald type laser op de markt is hoe meer er bekend is
over de effectiviteit op de korte én lange termijn en over
bijwerkingen (dit geldt natuurlijk voor elke behandeling in de
geneeskunde!).
- hoe
donkerder de te behandelen afwijking, hoe meer kans op succes.
- hoe
donkerder de normale huidskleur is hoe meer kans op
pigmentatiestoornissen na de behandeling.
Moedervlekken
wetenschappelijk onderzoek: veel
veiligheid: onzeker
effectiviteit: matig tot laag
toelichting: nieuwe pigmentatie
treedt vaak zeer snel op, diagnose dient bij
moedervlekken vooraf door een ervaren dermatoloog gesteld worden.
nestjes met pigmentcellen zitten vaak diep in de huid en zijn niet
atijd even makkelijk met de laser uit te schakelen.
alternatief: operatief verwijderen,
coagulatie.
Lentigo
(zonnevlek, levervlek)
wetenschappelijk onderzoek: veel
veiligheid: goed (mits de diagnose
door de arts juist gesteld is)
effectiviteit: redelijk
toelichting: met de laser wordt het
zichtbare pigment in de hogere huidlagen geraakt
en opgeruimd. De afwijkend functionerende pigmentvormende cellen dieper
in de huid blijven meestal intact zodat de lentigo na verloop van tijd
weer verschijnt.
alternatief: aanstippen met
vloeibare stikstof.
Melasma
(zwangerschapsmasker)
wetenschappelijk onderzoek: vrij
veel
veiligheid: redelijk tot goed
effectiviteit: redelijk
toelichting: met de laser wordt het
zichtbare pigment in de hogere huidlagen geraakt
en opgeruimd. De overactiviteit van de pigmentaanmaak (deels door
hormonale factoren) stopt niet door de laserbehandeling. Vaak zijn
meerdere behandelingen nodig. Omdat meestal grotere velden worden
behandeld is de kans op vlekkige pigmentveranderingen aanwezig.
alternatief: blekende crèmes
die hydrochinon bevatten (via
arts), intense pulsed light, fractional laser
Tatoeagepigment
wetenschappelijk onderzoek: veel
veiligheid: redelijk tot goed
effectiviteit: sterk wisselend
toelichting: zwarte pigmenten
reageren vaak goed op lasertherapie. Moderne, fel
gekleurde, pigmenten reageren veel minder goed tot slecht.
alternatief: dermabrasie (geeft
vaak lelijke littekens)
|
|
|
|
