• psoriasis vulgaris
• heel typisch voor psoriasis zijn rode schilferende plekken aan de strekzijde van armen en benen. Vooral de knieen en ellebogen doen vaak mee. Dit is de meest algemene vorm en heet daarom psoriasis vulgaris oftewel: gewone psoriasis.
• psoriasis guttata
• Dit is ook een veel voorkomende vorm van psoriasis en wordt gekenmerkt door vele kleine schilferende rode plekjes verspreid over het lichaam.
• psoriasis inversa
• in tegenstelling tot de gewone psoriasis waar de plekken aan de strekzijde van de armen en benen te vinden zijn, zien wij bij psoriasis inversa juist plekken in de plooien. Voorbeelden zijn de liezen, oksels en bij vrouwen onder de borsten. Psoriasis inversa is meestal niet schilferend: het zijn roze-rode glanzende plekken en meestal niet verdikt.
• psoriasis capitis
• psoriasis op het behaarde hoofd lijkt soms op ‘roos’ (seborrhoisch eczeem), maar de hoofdhuid is vaak veel roder en schilfert veel sterker dan bij seborrhoisch eczeem. Over psoriasis op het behaarde hoofd is ook een aparte informatiefolder beschikbaar.

• psoriasis unguum
• vaak zijn ook de nagels aangedaan. Kenmerkend zijn kleine putjes in de nagel. Bij ernstiger vormen ontstaat er ook een dikke eeltlaag onder de nagel die de nagelplaat optilt. Zie ook de aparte folder over psoriasis van de nagels.

• psoriasis arthropathica
• bij alle beschreven vormen van psoriasis kunnen ook klachten ontstaan van pijnlijke gewrichten. Dit heet psoriasis arthropathica of artritis psoriatica. Meer informatie over artritis psoriatica kunt U ook vinden in een speciale folder over artritis psoriatica.

• psoriasis pustulosis palmoplantaris (Andrews-Barber)
• deze bijzondere vorm van psoriasis betreft kleine met pus gevulde blaasjes aan de handpalmen en/of voetzolen. De aandoening wordt bijna uitsluitend gezien bij rokers.Ook over deze aandoening is een speciale informatiefolder beschikbaar.

Er zijn verschillende soorten behandeling voorhanden. Elke behandeling is gericht op het onderdrukken van de symptomen. Op dit moment is het nog niet mogelijk om psoriasis te genezen. Ruwweg kunnen de behandelingen in 3 groepen worden onderverdeeld:

• lokale therapie met zalven, cremes en lotions
• lichttherapie
• systemische therapie

Lokale therapie

• corticosteroïden ('hormooncrèmes')
• In de bestrijding van psoriasis wordt veelvuldig gebruik gemaakt van corticosteroiden. Deze corticosteroiden, die lijken op de hormonen die de bijnier maakt, zorgen voor een onstekingsremming en afname van de dikte van de psoriasis plekken. Vaak lukt het om met sterke corticosteroiden de huid vrijwel geheel rustig te krijgen. Corticosteroiden worden verdeeld in verschillende sterkte klassen: van klasse 1 (licht) tot klasse 4 (zwaar). In de behandeling van psoriasis worden over het algemeen de zwaardere klassen gebruikt (klasse 3 en 4). Er zijn corticosteroid zalven (voor ’s avonds), crèmes en emulsies (voor overdag) en lotions (voor het behaarde hoofd). Tevens is voor psoriasis van het behaarde hoofd een corticosteroïd bevattende shampoo beschikbaar. Deze wordt na 15 minuten intrekken op droog haar als een shampoo uitgewassen. Nadelen van corticosteroïd therapie: na langdurig gebruik hebben corticosteroiden minder effect (tachyfylaxie) en kan de huid dunner worden (atrofie).

• calcipotriol en calcitriol

• calcipotriol/betamethason (Dovobet ®)

• ditranol

• salicylzuur

Er zijn twee soorten lichttherapie geschikt voor de behandeling van psoriasis:

• PUVA

Voordelen:

• beproefde, effectieve behandelmethode
• bij uitgebreide psoriasis is het veel makkelijker dan smeren.

• Frequente lichtbehandelingen verhogen (net als bij gewoon zonlicht) de kans op ontstaan van huidkanker op langere termijn.
• De psoraleentabletten kunnen misselijkheid veroorzaken.
• Niet toepasbaar tijdens zwangerschap of borstvoeding.

• UVB

Voordelen:

• beproefde, effectieve behandelmethode
• bij uitgebreide psoriasis is het veel makkelijker dan smeren.
• kan eventueel bij zwangerschap worden toegepast

• Frequente lichtbehandelingen verhogen de kans op ontstaan van huidkanker op langere termijn.

meer informatie over UVB...

• UV-thuisbehandeling

Systemische therapie

Bij ernstige vormen van psoriasis die niet met lokale middelen of lichttherapie onder controle kan worden gebracht zal de dermatoloog een systemische therapie voorstellen. Controle en begeleiding van deze therapieen horen altijd door de medisch specialist te worden uitgevoerd.
Er zijn verschillende mogelijkheden:

• ciclosporine

Voordelen:

• eenvoudig in te nemen
• meestal zeer effectief

• ciclosporine is maar gedurende een bepaalde tijd toe te passen. Na stoppen kan de psoriasis weer sterk opspelen.
• er zijn vele mogelijke bijwerkingen beschreven, waaronder bloeddrukstijging en nierproblematiek. Regelmatige controles van bloed en bloeddruk zijn noodzakelijk.

 
• acitretine

Voordelen:

• Eenvoudig in te nemen, over het algemeen 1x per dag
• Kan als een van de weinige therapieen ook helpen bij psoriasis van de nagels en psoriasis pustulosis palmoplantaris (Andrews-Barber)

• Zwangerschap streng verboden tot 2 jaar na het stoppen van de acitretine. Acitretine is zeer schadelijk voor het ongeboren kind.
• Tijdens de therapie kunnen droge lippen, huid en ogen ontstaan.
• Er zijn vele andere bijwerkingen beschreven zoals stijging van cholesterolgehalte in het bloed, misselijkheid, hoofdpijn, veranderingen aan de botten.
• Het bloed moet regelmatig worden onderzocht.

• methotrexaat

Voordelen:

• Eenvoudig in te nemen, over het algemeen 3x per week.

• Niet tijdens zwangerschap te gebruiken, mannen die methotrexaat gebruiken mogen geen kinderen verwekken.
  
• Remming van de aanmaak van bloedcellen in het beenmerg mogelijk.
• Leverstoornissen (soms is bij langdurige behandeling onderzoek van de lever d.m.v. een leverbiopt nodig).

Er is nog een groot aantal andere bijwerkingen beschreven.

• fumaarzuur

• biologicals

Etanercept ( Enbrel ® )
Etanercept werkt door te binden aan TNF (tumour necrosis factor) dat een belangrijke rol speelt in het ontstaan van de ontstekingsreactie bij psoriasis. Aan etanercept gebonden TNF kan niet binden aan de TNF-receptor en dus komt de ontstekingreactie niet op gang.
Het geneesmiddel wordt toegediend d.m.v. een injectie die (na oefening en begeleiding) door de patient zelf of iemand uit zijn/haar omgeving kan worden toegediend. De standaard behandeling behelst 2 injecties per week.
Hoewel etanercept slechts een vrij specifiek onderdeel van het immuunsysteem beïnvloedt wordt het middel niet voorgeschreven bij mensen met actieve infecties of een verhoogd risico op infecties. Net als bij de andere systemische behandelingen van psoriasis is het belangrijk dat Uw behandelend dermatoloog U uitgebreid voorlicht en tijdens de behandeling begeleidt. De behandeling met etanercept wordt doorgaans goed verdragen.
Meer informatie over etanercept...

Infliximab (Remicade ®)
Ook Infliximab is geregistreerd voor de behandeling van psoriasis. Het is een IgG1 monoclonaal antilichaam dat zowel bindt aan de oplosbare als de transmembrane vormen van TNFalpha. Deze binding voorkomt de schadelijke effecten van TNFalpha en remt het ontstekingsproces. Bij patienten met psoriasis wordt een verhoogde spiegel van TNFalpha in het bloed gevonden. Het is vastgesteld dat de hoeveelheid TNFalpha spiegel in het bloed direct samenhangt met de activiteit van de psoriasis. Binding van dit TNFalpha door infliximab remt de psoriasisactiviteit. Infliximab is een biological dat wordt toegediend per infuus. Remicade is voor de indicatie psoriasis is opgenomen in de Regeling Dure Geneesmiddelen.
Meer informatie over infliximab...