Wie
krijgt psoriasis? 
Psoriasis komt
voor op
alle
leeftijden. Meestal begint het na de puberteit, maar ook babies en
ouderen
kunnen psoriasis ontwikkelen. Er is
duidelijk sprake van
een familiaire component: de kinderen van een psoriasispatient hebben
10%
kans om zelf psoriasis te ontwikkelen.
Sommige
geneesmiddelen
kunnen
psoriasis
uitlokken
of
verergeren; voorbeelden zijn
bèta-blokkers en lithium. Ook roken is een aanzienlijke
risicofactor voor psoriasis: rokers hebben een tot 3x grotere kans om psoriasis te ontwikkelen
dan niet-rokers.
Stoppen met roken kan bij
veel patiënten een verbetering van de klachten geven.
Welke vormen van
psoriasis zijn er?
- psoriasis vulgaris
- heel typisch voor psoriasis zijn rode
schilferende plekken aan de strekzijde van armen en benen. Vooral de
knieen en de ellebogen doen vaak mee. Deze vorm van psoriasis is de
meest algemeen voorkomende en heet daarom psoriasis vulgaris, oftewel;
gewone psoriasis.
- psoriasis guttate
- dit is ook een veel voorkomende vorm van
psoriasis en wordt gekenmerkt door vele kleine schilferende roze-rode
plekjes verspreid over het lichaam.
- psoriasis inversa
- in tegenstelling tot de gewone psoriasis
waar de huidafwijkingen vooral aan de strekzijde van de armen en benen
te vinden zijn, zijn bij psoriasis inversa juist plekken in de plooien
zichtbaar. Voorbeelden zijn de liezen, oksels en bij vrouwen onder de
borsten. Psoriasis inversa is meestal niet schilferend: het zijn
roze-rode glanzende plekken en meestal niet verdikt.
- psoriasis capitis
- psoriasis op het behaarde hoofd lijkt soms
op 'roos' (seborrhoisch eczeem). Over psoriasis op het behaarde hoofd
is ook een aparte
folder beschikbaar.
- psoriasis unguum
- vaak zijn ook de nagels betrokken bij de
psoriasis. Kenmerkend zijn kleine putjes in de nagelplaat. Bij
ernstiger vormen ontstaat er ook een eeltlaag onder de nagel die de
nagelplaat optilt. Zie de aparte
folder.
- psoriasis arthropathica
- bij alle beschreven vormen van psoriasis
kunnen ook klachten ontstaan van pijnlijke gewrichten. Dit heet
psoriasis arthropathica of artritis psoriatica. Ook over deze vorm is
een aparte folder verschenen.
- psoriasis pustulosis palmoplantaris (M.
Andrews Barber)
- bij deze bijzondere vorm van psoriasis is
ersprake van kleine, met pus gevulde blaasjes aan de handpalmen en/of
voetzolen. De aandoening wordt vrijwel uitsluitend gezien bij rokers.
Ook over deze vorm is er een aparte
folder beschikbaar.
Wat is het beloop van
psoriasis?
De
verschijnselen
die
optreden
bij
psoriasis
zijn
erg onvoorspelbaar. De
plekken kunnen lange tijd tot een klein deel van de huid beperkt
blijven. Toch kan plotseling een enorme uitbarsting ontstaan,
bijvoorbeeld na een (keel)-infectie of gebruik van bepaalde medicijnen.
Ook 'stress' kan een belangrijke reden zijn dat psoriasis zich
uitbreidt. In veel gevallen is een verergering ook niet goed te
verklaren. Gelukkig kan psoriasis, ook na een langdurige uitbreiding
van de klachten, weer in een rustiger vaarwater komen.
Invloed
van
psoriasis
op
het
dagelijks
leven.
Psoriasis is een zeer zichtbare
aandoening. Zelfs als het aantal plekken met psoriasis op de huid
beperkt is kan er sprake zijn van een grote impact op het sociale leven
van patiënten en aantasting van hun zelfvertrouwen. Een grote
groep patiënten trekt zich relatief weinig aan van hun huidziekte
en wat anderen daar van kunnen denken, maar er is nog een veel grotere
groep die wel degelijk met schaamtegevoelens kampt. Mensen met
psoriasis zullen soms activiteiten vermijden waarbij zij een deel van
hun huid letterlijk moeten blootgeven, zoals bijvoorbeeld zwemmen.
Tijdens vakanties zullen zij soms proberen om, ook bij warm weer,
zoveel mogelijk bedekkende kleding te dragen om anderen hun
huidaandoening niet te tonen.
Ook het aangaan van intieme relaties kan moeilijker zijn: ook hier kan
door onzekerheid en schaamte over het eigen lichaam een grote
barrière vormen.
De ervaring leert dat uitwisseling van ervaringen met andere mensen met
psoriasis (bijvoorbeeld via de patiëntenvereniging) van grote
waarde is om met deze problematiek om te gaan. Ook voorlichting aan
vrienden, familie en collega's is belangrijk. Niet alleen om de
omgeving bij te scholen ("Nee, het is
niet besmettelijk...") maar ook om het eigen schaamtegevoel over de
aandoening te verminderen en de zelfverzekerdheid te vergroten.
Nóg
meer
impact...
de
behandeling!
Afgezien van de sociale impact is er ook nog het (meestal dagelijkse)
behandelritueel. De talloze tubes op de plank bij de wastafel, het
dagelijks smeren van de vaak vettige zalf, het plakken van de pyama aan
je huid... Bij ernstige vormen van psoriasis moet de zalftherapie soms
ook nog aangevuld worden met het (op tijd) innemen of inspuiten van
geneesmiddelen of met belichtingstherapie. Ook op déze wijze
vormt psoriasis een grote belasting, zelfs als de behandeling goed
aanslaat en de psoriasis veel minder zichtbaar is geworden. Je bent zo voortdurend met je huid en de
psoriasis bezig.
Kortom,
de
impact
van
psoriasis
is
vaak
groot en mag door de omgeving van
mensen met psoriasis niet onderschat worden, iets wat helaas maar al te
vaak gebeurt. Maar met begrip en steun van familie en een goed
uitgebalanceerd behandelplan van de dermatoloog is het meestal wel
mogelijk om de psoriasis onder controle te krijgen en dragelijk te
maken.
Over
de
verschillende
behandelmogelijkheden
van
psoriasis
is
een aparte folder
beschikbaar.
|
|
|
|
|
| Uw
informatiefolder over psoriasis is mede mogelijk gemaakt door
onze
sponsors. De sponsors hebben geen invloed op de inhoud van de
foldertekst. |
|
|
|
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
