Wat is het?
Het Restless legs syndroom (RLS, rusteloze benen syndroom) veroorzaakt een onbedwingbare drang om de benen te bewegen. Dit gevoel treedt op bij liggen of zitten. Bij bewegen van de benen nemen de klachten weliswaar af maar dit is maar van korte duur. Soms is er een oorzaak voor het syndroom aan te wijzen (neurologisch, spataderen) maar in veel gevallen kan een uitlokkende factor niet worden aangetoond.

 

Hoe wordt de diagnose gesteld?

De diagnose  restless legs syndroom wordt gesteld op basis van anamnese en lichamelijk onderzoek. Er is altijd sprake van een onbedwingbare neiging de benen te willen bewegen tijdens zitten of liggen (vooral ’s nachts!) en een tijdelijke verlichting van deze klachten als wordt toegegeven aan de bewegingsdrang. Soms is er ook sprake van een gevoelsstoornis aan de huid van de benen (paraesthesie of dysaesthesie).

Restless legs en slaapproblemen

In veel gevallen is er ook sprake van slaapproblematiek: zowel het in slaap vallen en het dóórslapen kunnen verstoord zijn. Tijdens de slaap kunnen de benen ook letterlijk ‘rusteloos’ zijn: de slapende RLS-patiënt maakt vaak veel kleine of grotere bewegingen met de benen tijdens de slaap.

In ernstige gevallen wordt meestal ook neurologisch onderzoek verricht. Hoewel soms een vermindering van de peesreflexen en zenuwgeleiding gevonden kan worden levert neurologisch onderzoek meestal niet veel op.

 

Hoe wordt het behandeld?

Het blijkt dat bepaalde veranderingen in levensstijl een positieve bijdrage kunnen leveren aan het verlichten van de RLS klachten. Patiënten met RLS doen er goed aan om te zorgen voor

• voldoende bedrust op regelmatige tijden
• beperking alcohol- en koffieconsumptie, vooral in de uren vóór het slapen
• voldoende lichaamsbeweging (maar niet te veel, intensief sporten verergert de klachten)
• massage van de benen vóór het slapen.

 

In ernstige gevallen die niet reageren op de bovengenoemde, relatief eenvoudige, maatregelen kan gekozen worden voor medicamenteuze behandeling. De zgn dopamine-agonisten (die ook worden voorgeschreven bij de ziekte van Parkinson) worden het meest voorgeschreven en zijn geregistreerd voor matig- tot ernstig restless legs syndroom Voorbeelden van deze dopamine-agonisten zijn pramipexol, rotigotine en ropinirol. Deze medicatie kan worden voorgeschreven door de huisarts of de neuroloog.