Scheurbuik is een
ziekte die wordt veroorzaakt door een langdurig tekort aan vitamine C.
Veel mensen denken dat scheurbuik een aandoening is uit het verleden,
uit de tijd van de lange zeereizen per zeilschip. Geschat wordt dat
tussen 1500 en 1800 ongeveer 2 miljoen zeelieden aan scheurbuik zijn
gestorven. De Britse marine verloor in die jaren meer zeelui aan
scheurbuik dan in gevechten met vijandige schepen. Helaas komt ook in
onze tijd een chronisch tekort aan vitamine C in het dieet voor: met
name ouderen met ondervoeding lopen risico's op vitamine C gebrek.
Hoe
ziet
het
eruit?
De meest opvallende verschijnselen van
scheurbuik zijn ontstekingen van het tandvlees. Ook komen bloedingen
van het tandvlees voor. De huid
vertoont kleine bloedingen onder de huid (petechiën) en alle
slijmvliezen (mond, neus, genitaalgebied) kunnen spontaan gaan bloeden.
Ook ontstaan soms ernstige inwendige bloedingen.
Andere verschijnselen zijn malaise, geelzucht, zwellingen van
ledematen, botpijn, uitval van tanden en neurologische klachten. Zonder
tijdig innemen van vitamine C zal de patiënt met scheurbuik
uiteindelijk overlijden.
Hoe
kan het worden behandeld en voorkomen?
Door weer voldoende vitamine C in te nemen
wordt scheurbuik weer bestreden. Grote hoeveelheden vitamine C zitten
in sinaasappels, citroenen en ander citrusfruit. Ook kiwi's, tomaten en
allerlei soorten bessen zijn rijk aan vitamine C. Groenten als
broccoli, kool en wortelen zijn eveneens een goede bron van vitamine C.
Dat er een verband was tussen het voorkómen van scheurbuik en
het nuttigen van vers fruit en verse groente werd al in vroeger eeuwen
waargenomen. In 1734 publiceerde de Leidse arts Bachstrom een boek over
scheurbuik waarin hij als eerste stelde dat scheurbuik uitsluitend te
wijten was aan chronisch tekort aan vers fruit en verse groenten. Pas
in 1932 werd vitamine C ontdekt. Vanwege de unieke rol van vitamine C
tegen scheurbeuk werd de officiele naam 'ascorbinezuur'
(anti-scheurbuik > anti-scorbotic > ascorbine!).
