Wat zijn het? Bij wintertenen is er sprake van een
(soms ernstige) pijn aan de tenen bij blootstelling aan kou. De pijn
wordt veroorzaakt door een abnormale reactie van de kleine bloedvaten
in de huid van de tenen wanneer de voeten aan kou worden blootgesteld.
Dezelfde reactie kan ook optreden aan de vingers. Dit worden dan
winterhanden genoemd.
Hoe ontstaat het?
Normaal vernauwen de kleine bloedvaten in de huid zich automatisch bij blootstelling aan kou. Door dit mechanisme kan het bloed zijn
warmte niet verliezen aan de omgeving en blijven de meest belangrijke
organen centraal in het lichaam goed op temperatuur en wordt optimaal
energie bespaard. Als de huid zo sterk afkoelt dat er beschadiging van
de huid dreigt, worden de vaatjes weer opengezet zodat de huid weer
warm wordt en zelfs een gloeiend gevoel gaat geven.
Bij wintertenen werkt dit automatische systeem niet goed. Bij
blootstelling aan kou gaan niet de kleinste
huidvaatjes vernauwen, maar juist de grotere
vaatjes die dieper in de huid gelegen zijn. Om het tekort aan bloed in
de huid te compenseren gaan de kleine vaatjes nu juist maximaal open
staan. Deze storing in de bloedvoorziening van de huid leidt tot pijn
en branderigheid in de aangedane huid.
De oorzaak van deze verkeerde reactie van de bloedvaten op kou is niet
bekend.
Niet alleen tenen...
Het ziektebeeld heet weliswaar wintertenen maar ook andere delen van de
huid die aan kou worden blootgesteld kunnen op deze manier reageren.
Behalve de tenen zijn vooral de handen, de hielen, de oren en de
neuspunt betrokken bij het probleem.
Hoe ziet het eruit?
De huid is vlekkerig rood-paars verkleurd. In ernstiger gevallen is er
ook sprake van blaartjes en oppervlakkige wondjes.
Hoe kan ik het
voorkomen?
Probeer als U aanleg heeft voor wintertenen de huid zo goed mogelijk
tegen de kou te beschermen. Draag in de winter ruime, isolerende
schoenen met dikke sokken. Zorg voor goede handschoenen.
Hoe
wordt het behandeld?
Er zijn verschillende 'behandelingen' bedacht om wintertenen te
bestrijden. Zo wordt er soms gewerkt met wisselbaden (afwisselend koud
en warm water) in een poging de bloedvoorziening in de tenen te
verbeteren. In veel gevallen werken deze baden helaas juist averechts.
Warmtesmeermiddelen (die meestal glycolsalicylaat, capsicum of
methylnicotinaat bevatten) kunnen worden geprobeerd maar het effect is
meestal zeer beperkt. Voorkomen van de klachten door het lichaam goed
warm te houden is dus verreweg het beste...
