
Wat
is
het?
Zonnebrand is een rode, pijnlijke reactie van de huid wanneer deze te
veel
ultraviolette (=UV) straling heeft gekregen. Zonnebrand treedt bij
mensen met
een licht huidtype (huidtype I en II) na een kortere blootstelling aan
de zon op
dan bij mensen met een donker huidtype.
Hoe
ontstaat
het?
Zonnebrand wordt veroorzaakt door huidschade die wordt aangericht door
de
ultraviolette straling in zonlicht. Hoewel vooral de ultraviolet B
(UVB)
straling de boosdoener is, kan ook UVA een bijdrage leveren aan het
huidverbrandingsproces..
Wat zijn de
verschijnselen?
De verbranding door de zon wordt behalve door roodheid ook
gekenmerkt
door
warmte,
zwelling
en pijn.
Hoe
sterker de zonverbranding, hoe meer deze
laatst genoemde verschijnselen op de voorgrond zullen treden. In de
lichtste gevallen
zal
alleen roodheid optreden. Deze verschijnselen ontstaan meestal enkele
uren nadat de huid
verbrand is.
Is de schade uitgebreider kunnen ook zwelling
en blaren optreden. Uiteindelijk
treedt schilfering
van de huid op.
Bij zeer
ernstige zonverbrandingen kan
door de massale ontsteking zelfs koorts
ontstaan. Ook misselijkheid,
hartkloppingen,
hoofdpijn
en braken
komen voor.

Zonverbranding van de huid: op de detailfoto is de zwelling en het
begin van blaarvorming te zien.
Hoe
wordt het behandeld?
- Koelen van
de huid met natte doeken of een douche met lauw water kan de pijn
verlichten.
- Laat
eventuele blaren zo veel mogelijk heel laten om bacteriele infectie van
buiten
af te voorkomen.
- Gebruik
bij heftige pijn eventueel een pijnstiller, zoals paracetamol.
- Om de
huid volledig te laten herstellen is het van belang gedurende een week
de huid
niet meer bloot te stellen aan de zon.
- Wanneer
er sprake is van een ernstige zonnebrand met zwellingen, blaren,
koorts,
rillingen, hoofdpijn en de andere verschijnselen zoals hierboven
beschreven bij
ernstige zonnenbrand is het belangrijk zo snel mogelijk de huisarts te
raadplegen.
Hoe kan ik
zonnebrand voorkomen?
- Mijdt felle zon
De zonkracht is rond het middaguur altijd het sterkst. Probeer daarom
op die momenten de zon te mijden. In Noord Europa is dat ‘szomers
tussen 12.00 hr en 15.00 hr. In (sub-)tropische gebieden is deze
periode vaak aanmerkelijk langer. Bedenk dat door weerkaatsing van de
(onzichtbare) UV-straling door bijvoorbeeld zand of water ook UV kan
doordringen in de schaduw onder parasols etc. Gebruik bij zonnig weer
dan ook altijd een zonnebrandcreme, zelfs als U in de schaduw zit.
- Kleding
textiel kan een belangrijk deel van het UV tegenhouden. Het dragen van
T-shirts of blouses op zomerdagen is dus nuttig. Wanneer men langdurig
in de zon blijft is het wel verstandig om de huid ònder de
kleding toch in te smeren met zonnebrandcreme. Er zijn speciale
textielsoorten ontwikkeld die de huid zeer goed afschermen tegen
UV-straling. Van deze stoffen wordt o.a. werkkleding en sportkleding
gemaakt.
- Hoeden en
petten
Hoe breder de rand van de hoed, hoe meer schaduw in het gelaat valt,
hoe beter dus de bescherming.
Het nadeel van petten is dat ze maar aan één kant schaduw
geven. Afhankelijk van hoe de pet gedragen wordt is het gezicht of de
nek beschermd.
Bij mensen met een (deels) kalend hoofd of een zeer korte haardracht,
is het dragen van een hoed of pet van extra groot belang om de
hoofdhuid te beschermen.
- De huid laten
wennen aan de zon
Wanneer de huid
geleidelijk aan de zonlicht gewend wordt krijgt de huid de kans om een
pigmentlaag aan de maken die de cellen afschermt tegen de zon. Dit
proces
kennen wij als ‘bruinen’.
Zonnebrandcrème smeren
is ook een effectieve
manier om de huid te beschermen tegen UV-straling. Elke zonnebrandcreme
geeft een bepaalde graad van bescherming. Dit staat altijd op de
verpakking
vermeldt en wordt de Sun Protection Factor (SPF) genoemd. De SPF of beschermingsfactor,
in het Nederlands meestal kortweg ‘de factor’ genoemd, geeft aan welke
mate van bescherming de zonnebrand geeft. Een voorbeeld maakt het beste
duidelijk wat de factor betekent:
Iemand met huidtype 2 verbrandt
in de middagzon na ongeveer 20 minuten. Wanneer een zonnebrandcreme
wordt
gebruikt met een SPF van 12 treedt de zonverbranding pas op na 12 x 20
minuten, dus na 4 uur. Deze persoon zal dus met deze zonnebrandcreme na
4 uur verbranden, ook al heeft hij zich goed ingesmeerd.
De beschermingsfactor van
de zonnebrandcreme moet dus met zorg worden gekozen. Wanneer het gaat
om
optimale bescherming en verder niets, is een crème met een zeer
hoge SPF de beste keus.
Is het doel echter om op
een zo veilig mogelijke manier bruin te worden moet een crème
met
een lagere factor gekozen worden. Wanneer de blootstelling aan de zon
slechts
kort zal zijn kan een relatief lage SPF gekozen worden, bij langere
blootstelling
moet weer voor een crème met een hogere SPF gekozen worden.
Omdat de huid van kinderen
extra makkelijk beschadigd kan worden door UV-straling moeten kinderen
altijd optimaal beschermd worden met een hoge factor.
De onderstaande tabel geeft
een indicatie welke crème voor welke huid het meest geschikt is:
Huidtype
1
(zeer licht
huidtype, verbrandt
snel, bruint nooit) |
factor 30 |
Huidtype
2
(licht huidtype,
verbrandt
vrij snel, bruint langzaam) |
factor 15-20 |
Huidtype
3
(vrij licht
huidtype, verbrandt
niet snel, wordt makkelijk bruin) |
factor 10-15 |
Huidtype
4
(iets getint
huidtype, verbrandt
(vrijwel) nooit, bruint snel) |
factor 5-10 |
| Kinderen
tot 16 jaar ongeacht het huidtype |
factor
30 ! |
Hoeveel moet ik smeren?
Om de bescherming te
krijgen
die de zonnebrandcrème belooft te geven moet de crème
vrij
dik op de huid worden aangebracht. Zuinig smeren geeft een veel lagere
protectiefactor dan op de verpakking vermeld staat. Precieze
richtlijnen
over hoeveelheden toe te passen crème zijn niet te geven maar
een
'hand vol' voor elke insmeerbeurt van de gehele huid is niet overdreven.
Hoe vaak moet ik
smeren?
De kwaliteit van
zonnebrandcremes
is de laatste jaren sterk verbeterd. Toch slijt de beschermende
zonnebrandcrème
laag in een aantal uur. Dit wordt versneld door het dragen van kleding,
liggen in het zand en zwemmen. De ‘waterproof’ cremes blijven weliswaar
beter op de huid zitten na watercontact, maar toch blijft het zaak om
de
huid regelmatig opnieuw in te smeren. Omdat zonnebrandcreme vaak pas na
ca. 30 minuten optimaal werkt is het verstandig de crème steeds
tijdig aan te brengen.
Gerelateerde
onderwerpen
|
Gerelateerde
onderwerpen
Informatie
over
zonbeschermingsproducten
op het internet
|
Uw
informatiefolder over zonnebrand is mede mogelijk gemaakt door onze
sponsor. De sponsors heeft geen invloed op de inhoud van de
foldertekst.
|