|
Zweten
|
een informatiefolder van Uw
dermatoloog
|
|
Wat
is
het?
Zweten (of transpireren)
is het uitscheiden
van vocht dat wordt geproduceerd in speciale orgaantjes in de huid: de
zweetklieren.
Hoe
werkt het?
Zweten doen
wij de
hele
dag, want het produceren van zweet is belangrijk bij het op peil houden
van onze lichaamstemperatuur. Zweetklieren komen over de gehele huid
voor.
Er zijn twee soorten zweetklieren:
Eccriene
zweetklieren
De eccriene
zweetklieren
komen over het gehele lichaam voor en spelen een belangrijke rol in de
regulatie van de lichaamstemperatuur. Wanneer het lichaam oververhit
dreigt
te raken door bijvoorbeeld koorts of inspanning kan door het produceren
van zweet de oppervlakte van de huid nat worden gemaakt waardoor het
lichaam
makkelijker afkoelt.
De tweede
belangrijke,
maar
minder bekende, functie van de eccriene zweetklieren is het (iets)
vochtig
maken van de handpalmen. Hierdoor heb je bij activiteiten waarbij de
handen
een rol spelen een beter houvast bij het hanteren van bijvoorbeeld
gereedschap.
Bij te overvloedige zweetproductie van de handen gaat het positieve
effect
van een verbeterde ‘grip’ echter weer verloren…
Bij
nervositeit
kunnen
de
eccriene klieren ook aangezet worden tot zweetproductie. Vooral de
kliertjes
in het gezicht en in de handpalmen worden dan actief.
Apocriene
zweetklieren
De apocriene
klieren
zijn
de klieren die de bekende zweetlucht verspreiden. Zij bevinden zich
niet
over het gehele lichaam, maar in bepaalde regio’s van de huid. Dit zijn
de oksels, de huid rond de anus en rond de tepels. Op de kinderleeftijd
zijn deze apocriene zweetklieren nog niet ontwikkeld, dat begint pas in
de puberteit onder invloed van geslachtshormonen. Tot het moment dat
het
olie-achtige zweet uit de klieren aan de oppervlakte van de huid komt
is
het geurloos. Aan het huidoppervlak wordt het zweet echter door
bacterieen
omgezet in substanties die de karakteristieke zweetgeur hebben.
Apocrien
zweet wordt de hele dag door in kleine hoeveelheden geproduceerd en
wordt
nauwelijks beïnvloed door inspanning of emoties. De zweetlucht kan
echter wel emoties oproepen. Meestal zijn deze emoties niet erg
positief,
alhoewel de zweetlucht in bepaalde situaties sexuele gevoelens kan
opwekken
of versterken.
Teveel
zweten...
Overmatig
zweten
komt vrij
veel voor. In sommige gevallen is er een relatie met bepaalde ziekten
of
is er sprake van aangeboren of op latere leeftijd verkregen afwijkingen
van de zenuwen. Bij verreweg de meeste mensen die een grote
zweetproductie
hebben is er echter geen sprake van een echte afwijking. Toch kan de
zweetproductie
zo fors zijn dat het belemmerend werkt in het dagelijkse sociale
verkeer
of dat bepaalde activiteiten, zoals autorijden (glippend autostuur),
moeilijk
worden.
Hoe
wordt
overmatige
transpiratie behandeld?
Het is
mogelijk om
lokale
overproductie van zweet te bestrijden. Er zijn drie verschillende
methoden:
- Aluminiumhoudende
cremes en oplossingen: deze worden op de huid aangebracht. Deze
behandeling is eenvoudig maar het effect is sterk wisselend.
- Iontoforese:
Bij deze techniek wordt in speciaal ontwikkelde apparatuur een
electrische
stroom door een bakje met kraanwater geleid. Door de handen of voeten
gedurende
enige tijd in dit bakje te houden wordt (waarschijnlijk) het
zweetkanaaltje
tijdelijk afgesloten. Het effect houdt enkele dagen aan. De therapie is
thuis goed uit te voeren, maar is in de praktijk alleen geschikt voor
de
handen en voeten.
- Botulinetoxine:
een
betrekkelijk
nieuwe therapie is het inspuiten van de huid met
kleine
hoeveelheden botuline toxine. Dit zenuwgif wordt geproduceerd door de
botulinebacterie.
Het middel zorgt voor blokkade van de signalen van de zenuwen die de
zweetklieren
aanzetten tot zweetproductie, waardoor het zweten stopt. Het is een
zeer
effectieve therapie, maar het effect houdt helaas maar een beperkt
aantal
maanden aan. De therapie moet dan weer herhaald worden. Het effect bij
behandeling in de oksels houdt langer aan dan aan de handen.
Waar
worden Botox behandelingen uitgevoerd?
De
anti-transpiratie
therapie
met Botox wordt in Nederland vooral in privé-klinieken
uitgevoerd maar ook in een aantal ziekenhuizen. De
prijzen variëren sterk.
|