Het basaalcelcarcinoom van de huid is het meest voorkomende type huidkanker. Er worden verschillende groeiwijzen van basaalcelcarcinoom onderscheiden. Van deze verschillende groeiwijzen is het nodulair groeiend basaalcelcarcinoom het meest algemeen voorkomende type.

Hoe ziet het eruit?

Het nodulair basaalcelcarcinoom presenteert zich typisch als een glazig, huidkleurig papeltje (bobbeltje) op de huid. Vaak zijn er opvallende bloedvaatjes zichtbaar.

Wanneer de nodulaire basaalcelcarcinomen groter zijn dan ca. 4 mm is er vaak sprake van een centraal kratertje. Dat kratertje is vaak bedekt door een kleine korst. Het korstje kan er afvallen maar komt telkens opnieuw terug. Wanneer dit gebeurt wordt ook wel gesproken van een ulcus rodens.

Wie krijgt het?

Nodulaire basaalcelcarcinomen worden vooral gezien bij mensen met een licht huidtype van 40 jaar en ouder (hoewel de trend is dat steeds vaker ook jongere mensen basaalcelcarcinoom ontwikkelen). Het nodulair groeiend basaalcelcarcinoom treedt vooral op aan de aan zonlicht blootgestelde huid van het gelaat, de nek en het coeur. Echter ook op andere locaties van de huid kunnen nodulaire basaalcelcarcinomen ontstaan, zelfs op plaatsen waar helemaal geen zon komt, zoals in het schaamgebied en in de bilnaad, maar op deze locaties zijn ze echter veel zeldzamer.

Bijzondere typen nodulair basaalcelcarcinoom

Sprieterige groeiwijze

Het gewone nodulaire basaalcelcarcinoom heeft een betrekkelijk compacte groeiwijze waarbij een vrij scherpe begrenzing tussen het huidkankerweefsel en de normale huid wordt gezien. Bij microscopisch weefselonderzoek van basaalcelcarcinomen worden soms sprieterige uitgroeisels gezien die het gezonde weefsel ingroeien. Deze sprieterige groeiwijze wordt beschouwd als een agressievere vorm van basaalcelcarcinoom. Hierdoor kan het soms zijn dat bij operatieve verwijdering kleine sprietjes huidkankercellen in de huid achterblijven van waaruit een nieuw tumortje kan uitgroeien. Sprieterig groeiende basaalcelcarcinomen moeten daarom altijd iets ruimer operatief worden verwijderd dan de 'normale' nodulaire basaalcelcarcinomen.

Hoe wordt het behandeld?
Er zijn verschillende behandelmogelijkheden. De keuze voor de behandelvorm is afhankelijk van het type nodulair basaalcelcarcinoom, de grootte ervan alsmede de locatie op het lichaam.

Chirurgie
Dit is de 'gouden standaard' behandeling.

• Voordelen van chirurgie
• de verwijderde tumor kan worden onderzocht door de patholoog, zodat bekend is of de tumor geheel verwijderd is.
• De genezing van het litteken is doorgaans snel
• Het is een relatief weinig belastende behandeling.
• Nadelen
• Grote tumoren vereisen soms grote en ingewikkelde operaties.

• Ovaalvormige excisie
• Het basaalcelcarcinoom wordt verwijderd onder lokale verdoving. Om de huid na het verwijdere van de tumor weer goed te kunnen sluiten wordt de tumor met een ovaalvormig stukje huid verwijderd. Er wordt altijd enkele millimeters marge genomen om er zeker van te zijn dat de tumor geheel verwijderd wordt. De randen van de operatiewond worden vervolgens naar elkaar toe gebracht en gehecht. Foto's van deze ingreep vind U hier.
• Deze operaties worden uitgevoerd door dermatologen en plastisch chirurgen.

• Transposities
• Wanneer een ovaalvormige excisie niet mogelijk is (bijvoorbeeld omdat er te weinig ‘ruimte’ of ‘rek’ in de huid is om de wondranden naar elkaar toe te brengen) kan soms een huidtranspositie uikomst brengen. Hierbij wordt het defect in de huid (waar de tumor gezeten heeft) gesloten door van nabij gelegen huid een stukje in het defect te schuiven of te draaien. Er zijn vele soorten transposities mogelijk, afhankelijk van de plaats en grootte van de tumor.
• Deze operaties worden uitgevoerd door dermatologen en plastisch chirurgen.

• Transplantaties
• Bij sommige zeer grote basaalcelcarcinomen is het niet meer mogelijk de huid op een normale manier te sluiten en volgt er een huidtransplantatie. Voor transplantaties in het gezicht wordt als ‘donorhuid’ vaak de huid achter het oor gebruikt, omdat deze qua structuur nog het meest op dat van de gezichtshuid lijkt.
• Deze ingrepen worden uitgevoerd door plastisch chirurgen.

• Mohs’ micrografische chirurgie
• Vooral bij sprieterig groeiende basaalcelcarcinomen op belangrijke plaatsen als de ooghoeken of de neus is het van belang om zeker te zijn dat de tumor radicaal verwijderd wordt. Omdat in deze gebieden geen ruime marge ‘voor de zekerheid’ kan worden genomen is een speciale vorm van chirurgie ontwikkeld.
• Bij deze operaties wordt tijdens de operatie de tumor door de patholoog op een bijzondere manier onderzocht. De patholoog meldt de operateur of het basaalcelcarcinoom in zijn geheel verwijderd is of niet. In het geval dat niet zo is kan de patholoog aangeven in welk hoekje van de wond nog tumorweefsel aanwezig is. De operateur (in Nederland meestal een dermatoloog) weet dan precies waar hij nog een reepje huid moet verwijderen.
• Met deze therapie is het mogelijk om maximale zekerheid over de radicaliteit van de behandeling te krijgen, terwijl de schade aan de gezonde huid tot een minimum beperkt wordt.
  

Bestraling
Sommige nodulaire basaalcelcelcarcinomen komen ook goed in aanmerking voor bestraling.

• Voordelen
• Vaak mooi cosmetisch resultaat
• Nadelen
• Na behandeling is het niet 100% zeker dat de tumor geheel verdwenen is, er is uiteindelijk geen onderzoek door de patholoog mogelijk om te zien of de tumor radicaal verwijderd is.
• De bestraling vindt in meerdere behandelsessies plaats met meerdere bestralingen per week. Gemiddeld zijn 18 bestralingssessies nodig, verspreid over enkele weken.
• Bestralingstherapie wordt meestal niet
  

Gerelateerde onderwerpen

• basaalcelcarcinoom (overzicht)
  
• oppervlakkig groeiend basaalcelcarcinoom
  
• huidkanker algemeen