kramp bij de anus proctalgia fugax

Wat is kramp bij de anus?
Kramp bij de anus (proctalgia fugax) is een krampende, heftige pijn rond de anus die aanvalsgewijs optreedt. De duur van de aanvallen varieert van enkele seconden tot ca. 30 minuten en ebt dan vanzelf weer weg. De krampaanvallen treden vooral ’s nachts op en hebben wel iets weg van kuitkramp. Een flinke proctalgia aanval kan gepaard gaan met misselijkheid en valse aandrang tot ontlasting.
Proctalgia fugax komt veel voor: volgens Amerikaans onderzoek zou 8% van de volwassen bevolking aanvallen van proctalgia fugax hebben. Meestal is er sprake van slechts enkele aanvallen per jaar. Er is nooit een lichamelijke afwijking aangetroffen.

Uiteraard is kramp bij de anus geen dermatologische diagnose, maar komt hier toch op deze website aan bod omdat veel mensen aanvankelijk denken dat aambeien of kloofjes rond de anus een rol spelen bij het ontstaan van de klachten (wat overigens niet het geval is).

Wat is de oorzaak van protalgia fugax?
Over de oorzaak van deze aandoening is nog weinig bekend, ondanks het feit dat relatief veel mensen er last van hebben. Gedacht wordt aan een neuralgie van de Pudendus zenuw (een belangrijke zenuw in het bekkengebied), stuwing door aambeien of ontsteking in het anale kanaal en het niet goed functioneren van de anale kringspier, maar zekerheid hierover is er niet. Het feit dat de klachten aanvalsgewijs komen met lange tussenpozen pleit overigens wel tegen ‘chronische’ problemen zoals ontsteking als oorzaak.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
De huisarts kan de diagnose stellen op basis van het typische verhaal van de patient. Er wordt nog wel lichamelijk onderzoek gedaan. Er wordt geinspecteerd op andere aandoeningen die anale pijn kunnen veroorzaken zoals kloofjes bij de anus en perianaal trombose. Ook zal een rectaal toucher (voelen met de vinger in de anus) worden uitgevoerd om andere anusafwijkingen (zoals bijvoorbeeld kanker) uit te sluiten. Pas wanneer geen lichamelijke afwijkingen worden geconstateerd kan de diagnose proctalgia fugax worden bevestigd.

Hoe wordt het behandeld?
Omdat de aanvallen van proctalgia meestal zeer kort duren is behandeling vaak niet nodig. Eventueel kan ‘tegendruk’ gegeven worden door met de vuist stevig tegen het anale gebied te drukken. Ook warme zitbaden kunnen behulpzaam zijn, maar meestal is de aanval alweer voorbij voordat het bad is volgelopen.
Een echte ‘genezing’ is niet mogelijk, echter, na verloop van tijd kunnen de klachten wel uitdoven.


Gerelateerde onderwerpen

pijnklachten bij de anus (overzicht)
aambeien
perianaal trombose
marisken
kloofjes bij de anus
jeuk rond de anus

Literatuur
Jeyarajah S et al: Proctalgia fugax, an evidence-based management pathway. Int J Colorectal Dis. 2010 Sep;25(9):1037-46