allergie cosmetica make-up foundation lippenstift mascara

Wat is een cosmetica allergie?

Cosmetica worden enorm veel gebruikt en de meeste cosmetica bevatten wel een of meer stoffen waar mensen een allergie op kunnen ontwikkelen. Er is een verschil tussen huidirritatie (door stoffen die de huid alleen maar ‘plagen’) en een echte allergie waarbij het afweersysteem van het lichaam in actie komt en een ontsteking van de huid veroorzaakt. Deze informatie gaat over de échte cosmetica allergie.

Welke cosmeticaproducten kunnen een allergie veroorzaken?

Hoe langer een product met een allergie-verwekkende stof op de huid aanwezig is, hoe groter de kans dat het afweersysteem ook inderdaad een allergische reactie tegen die stof kan opbouwen. Allergische reacties zien we daarom ook vooral bij de zogenaamde ‘stay-on’ producten, dat wil zeggen de cosmetica die voor langere tijd op de huid worden aangebracht.

Dit in tegenstelling tot ‘rinse-off’ producten zoals zepen of shampoo die na aanbrengen in principe weer snel van de huid worden afgespoeld. Ook tegen deze producten kan een allergische reactie ontstaan, maar die kans is toch aanmerkelijk kleiner dan bij ‘stay-on’ cosmetica zoals creme’s, foundation, make-up, lippenstift, mascara etc.

Hoe ziet de allergische reactie er uit?

Over het algemeen ontstaat een soort eczeemreactie op de plek waar het cosmeticum is aangebracht (contactallergisch eczeem). Er is dan roodheid, schilfering en jeuk. In een minderheid van de gevallen is er ook sprake van blaasjes en nattende plekken.
De klachten ontstaan meestal niet direct na het aanbrengen van het cosmetisch product, maar beginnen in de regel pas 24-48 uur daarna pas te ontstaan. In een klein deel van de gevallen ontstaan de klachten wel al binnen een paar uur na aanbrengen.

Hoe ontstaat de allergie?

Het immuunsysteem wordt gevoelig gemaakt (‘gesensibiliseerd’) voor het allergeen in kwestie. Je kan dus ook pas een allergische reactie ontwikkelen als je in het verleden al eerder met dat allergeen in aanraking bent geweest.
De belangrijkste stoffen die worden verwerkt in cosmetica en die een allergie kunnen veroorzaken staan hieronder. Van de meeste van deze allergenen is ook een aparte folder met informatie beschikbaar.

parfum/ geurstoffen
conserveringsmiddelen
formaldehyde
wolalcoholen
cocamidopropylbetaine (vooral in zepen en shampoo’s)

Ik denk dat ik een allergie heb, wat nu?

Het allergisch contacteczeem is meestal snel en goed te behandelen met de juiste medicinale zalf (meestal een corticosteroid). Uiteraard is het van belang om het verdachte cosmeticum niet meer te gebruiken tot duidelijk is of er inderdaad een allergie bestaat voor een van de bestanddelen.

Om dit vast te stellen is een verwijzing naar de dermatoloog nodig. Deze kan met plakproeven (allergietesten die met pleisters worden uitgevoerd op de huid van de rug) vaststellen welk van de ingrediënten de boosdoener is, vaak wordt het oorspronkelijke cosmetica-product zelf ook meegetest. Aan de hand van de uitslag kan je nagaan welke producten wel of niet veilig gebruikt kunnen worden. Fabrikanten van cosmetica zijn namelijk verplicht om op de verpakking van hun product een ingredientenlijst te vermelden.


literatuur
Alani JI et al: Allergy to cosmetics: a literature review. Dermatitis. 2013 Nov-Dec;24(6):283-90.

gerelateerde onderwerpen

allergie – basisuitleg
contactallergisch eczeem
eczeem in het gezicht
kapperseczeem
handeczeem – overzicht
allergie voor tandpasta